Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ trong Trường Mầm non - Năm học 2024-2025

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục trẻ trong Trường Mầm non - Năm học 2024-2025

1. UBND HUYỆN THẠNH TRỊ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MẦM NON LÂM TÂN Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NUÔI DƯỠNG CHĂM SÓC VÀ GIÁO DỤC TRẺ TRONG TRƯỜNG MẦM NON NĂM HỌC 2024-2025 1. Thông tin sơ lược Họ và tên giáo viên: Lý Thị Chúc Linh Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Trường Mầm non Lâm Tân Nhiệm vụ được giao: Dạy lớp chồi 1 Tên biện pháp: “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường trong trường mầm non” 2. Nội dung biện pháp a) Tóm tắt biện pháp Sự biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn ra ngày càng nghiệm trọng. Chúng ta đang thấy sự thay đổi rõ ràng nhất là Trái đất đang nóng dần lên làm cho băng tan ra, nước biển dâng lên Con người phải hứng chịu nhiều thiên tai như: hạn hán, lũ lụt, sạt lở đất, sóng thần song song với các thiên tai thì dịch bệnh cũng phát sinh rất nhiều, vì vậy, môi trường chính là yếu tố trực tiếp và quan trọng quyết định tới sức khỏe của con người. Khi được sống trong một môi trường trong lành, con người ta sẽ ít bị ốm đau, bệnh tật, có điều kiện phát triển một cách toàn diện. Tuy chúng ta ngày càng hiểu rõ được lợi ích và tầm quan trọng của môi trường nhưng vẫn chưa ý thức được những điều cần làm, nên làm gì để bảo vệ môi trường. Ngược lại, một bộ phận con người còn có những hành động làm cho môi trường bị ô nhiễm thêm, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên Nước ta hiện đang hội nhập kinh tế quốc tế, biết bao nhiêu công ty mọc lên và đi kèm với điều đó là biết bao nhiêu khí thải, rác thải, thải ra môi trường, tài nguyên thì bị khai thác một cách bừa bãi Cũng vì con người bị danh lợi, vật chất, đồng tiền chi phối mà lường trước hậu quả sau này phải gánh ra làm sao? Từ sự vô tâm đó đã và đang làm ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sống và sứa khỏe của con người chúng ta.
2. 2 Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước, để trẻ được lớn lên và khỏe mạnh, có cuộc sống vui, khoẻ, thoải mái thì cần cho trẻ sống trong môi trường an toàn. Do đó, nhiệm vụ trọng tâm đối với ngành giáo dục mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân, để trẻ có hành vi ứng xử phù hợp giữ gìn và bảo vệ môi trường, biết sống hòa nhập vào môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ. Cơ thể trẻ còn non yếu, rất dễ bị các yếu tố về môi trường tác động làm ảnh hưởng tới sức khoẻ và sự phát triển trí tuệ của trẻ. Vì vậy, trẻ em cần phải được sống trong một môi trường thật sự an toàn, không bị ô nhiễm. Muốn làm được điều đó thì trước hết chúng ta phải xây dựng cho trẻ tự ý thức về vệ sinh và biết bảo vệ môi trường trong đời sống hàng ngày đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng để đào tạo thế hệ trẻ ngay từ tuổi ấu thơ nhằm hình thành cho trẻ kỹ năng, thói quen tốt về bảo vệ môi trường chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường trong trường mầm non ” b) Tính mới Tìm ra một số phương pháp phù hợp để trẻ biết bảo vệ môi trường ở nhà trường cũng như ở nhà. Đề ra một số phương pháp mới để giúp trẻ lớp chồi 1 có
3. 3 kiến thức và thực hiện bảo vệ môi trường nhầm góp một phần nhỏ vào việc chung tay bảo vệ môi trường làm cho môi trường ngày càng xanh sạch đẹp. - Luôn lấy trẻ làm trung tâm trong mọi hoạt động, cô giáo luôn là người gợi ý, gợi mở động viên trẻ. - Phát huy tính tích cực chủ động của trẻ. Biện pháp 1: Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động chung Ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cũng góp phần quan trong trong việc giúp trẻ làm quen với giữ gìn bảo và bảo vệ môi trường. Chúng ta biết rằng văn học là người bạn không thể thiếu đối với trẻ mầm non. Nên giúp trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, đặc biệt phát triển ngôn ngữ mạch lạc, khả năng nhận thức và hình thành nhân cách cho trẻ. Do vậy, ở lớp tôi việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ tôi đã thường xuyên kết hợp với môn văn học. Thông qua các bài thơ, câu chuyện tôi đã dạy cho trẻ đọc diễn cảm, nhẹ nhàng, không la hét to, từ đó, trẻ cảm nhận được về nội dung về thiên nhiên tươi đẹp, những việc làm có ích, có hại cho môi trường trẻ sẽ nhận ra đâu là việc tốt đối với môi trường và trẻ hành động cho phù hợp. Tôi nhận thấy rằng giáo dục bảo vệ môi trường có mối liên hệ khăng khít với hoạt động âm nhạc. Kết hợp giáo dục âm nhạc vào bảo vệ môi trường giúp trẻ có hứng thú học tập đồng thời kích thích khả năng ghi nhớ, củng cố rất nhiều kiến thức về giáo dục bảo vệ môi trường. Trẻ biết thể hiện các bài hát nhẹ nhàng, tình cảm, đúng giai điệu lời ca, không hát quá to. Ví dụ: dạy hát bài “ Cho tôi đi làm mưa với” khi hát những lời hát du dương làm cho trẻ thích thú ngoài ra thì trẻ hiểu được mưa có ích là giúp cây tươi tốt, ngoài ra khi cây tốt thì cũng một phần giúp cho môi trường ngày càng xanh sạch đẹp hơn, từ đó trẻ biết tích cực trồng nhiều cây xanh và biết chăm sóc cây xanh.
4. 4 Thông qua hoạt động âm nhạc trẻ cảm nhận cái đẹp biết yêu thiên nhiên
5. 5 Từ giờ đón trẻ tôi cùng trò chuyện với trẻ về chủ đề đang học, khi trẻ trò chuyện thì trẻ thường vui chơi quanh cô rồi uống sữa, ăn bánh .cô sẽ giáo dục cháu biết bỏ rác đúng nơi quy định, giữ gìn lớp sạch sẽ. Trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định Qua giờ ăn, tôi tạo thói quen cho trẻ: Kê bàn ngay ngắn, biết nhặt cơm rơi vãi, biết lau bàn và dẹp ghế sau khi ăn. Biết xếp hàng rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn. Khi ăn tôi nhắc trẻ nhai kỹ, ăn hết suất cơm, ho phải lấy tay che miệng, biết cất chén khay vào nơi quy định một cách gọn gàng nhằm tạo những thói quen văn minh lịch sự. Sau khi ăn trẻ xúc miệng, lau miệng, tôi nhắc nhở trẻ tiết kiệm nước. Nhắc trẻ giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, đi vệ sinh phải đúng nơi quy định. Ví dụ: Hằng ngày cô rèn nề nếp cho trẻ tự dẹp khay, lau bàn sau khi ăn, bỏ rác đúng nơi quy định.
6. 6 Trẻ tự dẹp khay gọn gàng sau khi ăn
7. 7 Trẻ biết lau bàn sạch sẽ sau khi ăn Biện pháp 2: giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời là hoạt động cần phải đảm bảo tính tích cực hoạt động của trẻ làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh, giáo dục cho trẻ những thói quen hành vi với mình nơi công cộng. Qua hoạt động tôi cho trẻ được quan sát cây cối, các loại hoa, các loại rau giúp cho trẻ biết lợi ích của cây xanh, trẻ biết chăm sóc và bảo vệ cây, không hái hoa bẻ cành, biết chăm sóc tưới cây bằng những dông cụ làm bằng đồ phế thải trẻ rất vui thích và hứng thú hoạt động. Như vậy, khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời kiến thức sẽ được khắc sâu trẻ học mà không biết là mình đang học. Đó sẽ là nền tảng để trẻ trở thành một tuyên truyền viên tốt về chăm sóc và bảo vệ cây xanh cũng như môi trường xung quanh trẻ
8. 8 . Trẻ sử dụng nhiều nguyên vật liệu mở Bên cạnh đó, thông qua hoạt động ngoài trời trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu mở, đồ tái sử dụng thân thiện với môi trường như: bìa catton, chai nước, lon sữa, lá cây khô, hoa cỏ... Đồng thời cô cũng giáo dục chỉ sử dụng hoa lá cây khi phục vụ hoạt động, không nên hái hoa ngắt cành phá hoại thiên nhiên. Ví dụ: Cô cho trẻ tận dụng chai nước để làm dụng cụ tưới cây, chăm sóc cây xanh hàng ngày. Trong hoạt động ngoài trời, chủ đề thực vật, trẻ chơi trang trí con bươm bướm, hoa bằng nguyên vật liệu mở, đính hột hạt, hoa, lá lên cánh bướm, hoa...Thông qua hoạt động ngoài trời trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu mở thân thiện với môi trường có sẵn ở xung quanh trẻ như: hoa, lá cây,.. Đồng thời giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, không nên hái hoa bẻ cành để giữ gìn môi trường trong lành.
9. 9 Trẻ tận dụng chai nước để làm dụng cụ tới cây xanh Biện pháp 3: Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua hoạt động góc: Hoạt động góc chính là phương tiện giúp trẻ phát triển toàn diện, khi hoạt động góc trẻ sẽ hình thành những kỹ năng cần thiết, đặc biệt là hình thành nhân cách cho trẻ sau này. Thông qua hoạt động trẻ phản ánh lại cuộc sống môi trường xung quanh trẻ, ở đây như một thế giới thu nhỏ, mô phỏng lại những hành động quen thuộc của người lớn mà trẻ đã thấy, đã biết. Chính vì vậy, khi cho trẻ hoạt động góc tôi hướng dẫn, gợi mở cho trẻ rõ ràng, chi tiết để trẻ hoạt động tích cực và luôn chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, đa dạng nhằm thu hút trẻ chơi. Đặc biệt tôi luôn lưu ý, kết hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong hoạt động một cách phù hợp để qua đó trẻ có được hiểu biết và có được ý thức tốt khi tham gia bảo vệ môi trường.
10. 10 Ví dụ: Tôi cho trẻ được cùng nhau làm đồ dùng, đồ chơi mầm non từ các nguyên vật liệu thiên nhiên hoa lá cây, các phế liệu như dùng bìa catton, vỏ sữa chua, lon sữa từ đó trẻ rất hứng thú hoạt động và biết quý trọng các sản phẩm do mình làm ra. Thông qua các trò chơi phân vai trẻ đóng vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường như: thu gom rác sau khi chơi, dọn dẹp đồ chơi ngăn nắp. Thông qua các vai chơi tôi chú ý dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, chế biến món ăn, thu dọn đồ dùng đoàng hoàng sau khi chơi. Ví dụ: Qua hoạt động góc trẻ hóa vào vai chơi thợ làm bánh, trẻ biết chế biến an toàn, thu dọn đồ dùng, rửa tay sạch sẽ. Trẻ hóa vai vào vai người bán quán nước, biết sử dụng tiết kiệm nước, thu dọn đồ chơi gọn gàng sạch sẽ sau khi chơi.
11. 11 Biện pháp 4: Tìm kiếm tranh ảnh qua sách báo, mạng internet cho trẻ xem Tôi xây dựng góc thiên nhiên phong phú, gồm một số loại cây để trẻ cùng chăm sóc. Xây dựng kế hoạch lao động vệ sinh, đảm bảo đồ dùng, đồ chơi, giá tủ, thiết bị vệ sinh như thùng rác, xô, chậu, bồn cầu luôn được giữ sạch sẽ. Bên cạnh những đồ dùng trực quan quen thuộc tôi có thể sử dụng máy vi tính trình chiếu để cho trẻ xem các hình ảnh, đoạn video. Ngoài ra, tôi còn cho trẻ chơi trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, đây là phương tiện dạy học hấp dẫn. Tôi còn sưu tầm những tài liệu từ mạng internet có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để sử dụng vào việc dạy học.
12. 12 Ví dụ: Hình ảnh các bãi rác, rác thải bừa bãi, trái cây, thức ăn ôi thiu có rất nhiều ruồi rất bẩn, hình ảnh những dòng sông đen, rác nổi, hình ảnh lũ lục, cháy rừng Ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Khi trẻ được quan sát các hình ảnh đó dần dần biết được môi trường nếu bị ô nhiễm thì ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống con người. Biện pháp 5: Cô giáo là tấm gương cho trẻ làm theo Bạn biết rằng có dạy con nhiều đến mấy về ý thức bảo vệ môi trường cũng sẽ vô tác dụng nếu bản thân bé không thấy những người xung quanh cùng hành động giống như những gì người lớn dạy. Bởi thế, trước tiên, cô giáo, bố mẹ, người lớn cần làm gương cho con một nếp sống sạch sẽ, gọn gàng, vệ sinh. Chính vì vậy bản thân tôi và các cô giáo trong lớp luôn là tấm gương cho trẻ:
13. 13 - Trong lớp bản thân tôi luôn sắp xếp đồ dùng , đồ chơi gọn gàng, thường xuyên lau dọn lớp và đặc biệt là luôn bỏ rác vào đúng nơi quy định - Tiết kiệm điện, nước ở lớp cũng như ở nhà, tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi, tắt điện, quạt khi rời khỏi lớp, tránh để nước rò rỉ - Đối với cây xanh: Không bẻ cành, ngắt phá cây xanh, trồng và chăm sóc cây xanh, giữ gìn và bảo vệ cây xanh nơi vườn trường và nơi công cộng. - Đối với môi trường nước: Không vứt rác, xác chết động vật xuống dòng sông, ao hồ Cô làm gương cho trẻ, hàng ngày cô luôn vệ sinh lớp học sạch đẹp
14. 14 Ví dụ: Mỗi khi cô cho lớp ra sân học cô luôn tắt hết quạt đèn mới ra khỏi lớp. Hằng ngày cô luôn vệ sinh quét dọn lau lớp sạch sẽ tươm tất, cô luôn chăm sóc cây xanh như: cắt tỉa cây, tưới cây xanh trong và ngoài lớp và đồng thời giáo dục trẻ làm theo. C. Hiệu quả mang lại: Biện pháp mà tôi đưa ra phù hợp với trẻ lớp tôi. Khi chưa áp dụng thực hiện các biện pháp trên thì trẻ lớp tôi chưa biết sử dụng nước tiết kiệm, chưa có ý thức bảo vệ môi trường, còn vứt rác bừa bãi, chưa biết giữ vệ sinh chung. Sau khi áp dụng thực hiện vào giảng dạy đã giúp trẻ lớp tôi biết: -Ý thức bảo vệ môi trường bằng nhiều cách khác nhau rất đơn giản nhưng hiệu quả. - Biết tiết kiệm nước, nhắc nhở nhau cách tiết kiệm điện khi ở lớp cũng như ở nhà - Trẻ hiểu được trồng nhiều cây xanh có lợi cho môi trường, làm cho môi trường xanh sạch hơn - Biết bỏ rác đúng nơi quy định khi ở lớp cũng như ở nhà
15. 15 - Biết không vứt rác, xác động vật chết xuống sông vì trẻ biết rằng làm như thế sẽ làm ô nhiễm nguồn nước Qua một năm sử dụng các biện pháp này lớp tôi đã thu được kết quả khả quan. Đầu năm dạy trẻ giáo dục bảo vệ môi trường tôi thấy trẻ lớp tôi chưa hiểu được cần phải tiết kiệm nước, chưa có ý thức bảo vệ môi trường, còn vứt rác bừa bãi, đến cuối năm tôi thấy trẻ lớp tôi thực hiện khá tốt, biết bỏ rác đúng nơi quy định, biết được lợi ích trồng cây xanh, sử dụng nước tiết kiệm, không vứt rác, xác động vật chết xuống sông vì trẻ biết rằng làm như thế sẽ làm ô nhiễm nguồn nước *Bảng so sánh kết quả trẻ đạt được sau khi thực nghiệm các biện pháp Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng Số Số Kết quả Nội dung khảo lượng Tỉ lệ (%) lượng Tỉ lệ (%) thu được sát trẻ trẻ Bỏ rác đúng nơi 20/31 90,3% 30/31 96,7% 96,7% quy định Biết tiết kiệm 18/31 58,0% 28/31 90,3% 90,3% Biết lợi ích của việc trồng cây 22/31 70,9% 28/31 90,3% 90,3% xanh Không vứt rác, xác động vật chết xuống sông vì sẽ 22/31 70,9% 26/31 83,8% 83,8% làm ô nhiễm nguồn nước