Kế hoạch bài dạy các môn Lớp 4 - Tuần 23 - Năm học 2020-2021

doc 33 trang hathanh 29/01/2026 900
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Kế hoạch bài dạy các môn Lớp 4 - Tuần 23 - Năm học 2020-2021", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docke_hoach_bai_day_cac_mon_lop_4_tuan_23_nam_hoc_2020_2021.doc

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy các môn Lớp 4 - Tuần 23 - Năm học 2020-2021

  1. TUẦN 23 Thứ 2 ngày 1 tháng 3 năm 2021 Tập đọc HOA HỌC TRÒ I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Đọc trôi chảy toàn bài, ngắt nghỉ hơi đúng giữa các dấu câu, giữa ở những từ ngữ tả vẻ đẹp đặc biệt của hoa phượng, nhấn giọng về sự thay đổi bất ngờ của màu hoa theo thời gian. - Đọc diễn cảm toàn bài với giọng nhẹ nhàng, tình cảm, suy tư. - Hiểu nội dung bài: Tả vẻ đẹp độc đáo của hoa phượng, loài hoa gắn với những kỉ niệm và niềm vui của tuổi học trò. (trả lời được các câu hỏi trong SGK). II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC - Tranh (ảnh) về cây phượng lúc ra hoa. - Bảng phụ ghi sẵn đoạn văn cần hướng dẫn luyện đọc. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Kiểm tra bài cũ - HS đọc nối tiếp nhau đọc bài: Chợ Tết. + Người các ấp đi chợ Tết trong khung cảnh đẹp như thế nào ? + Bên cạnh dáng vẻ riêng những người đi chợ Tết có điểm gì chung ? - GV và cả lớp nhận xét. 2. Dạy bài mới HĐ1.Giới thiệu bài - GV giới thiệu bài, nêu mục đích, yêu cầu tiết học. HĐ2.Hướng dẫn HS luyện đọc và tìm hiểu bài a)Luyện đọc. - HS nối tiếp đọc bài theo 3 đoạn, đọc 3 lượt (xem mỗi lần xuống dòng là 1 đoạn). + Bài này có thể chia làm mấy đoạn ? (Bài có thể chia làm 3 đoạn): Đoạn 1: Phượng không phải đậu khít nhau. Đoạn 2: Nhưng hoa càng đỏ bất ngờ vậy? Đoạn 3: Bình minh câu đối đỏ. - HS đọc bài. Giáo viên chú ý sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho từng em. - Yêu cầu học sinh tìm hiểu nghĩa của các từ khó được giới thiệu ở chú giải. - Học sinh đọc nối tiếp theo cặp. - Hai học sinh đọc lại toàn bài. - GV đọc mẫu (toàn bài đọc với giọng nhẹ nhàng suy tư để cảm nhận được vẻ đẹp đặc biệt của hoa phượng và sự thay đổi bất ngờ của màu hoa theo thời gian).
  2. b) Tìm hiểu bài - Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1. + Em hãy tìm những từ ngữ cho biết hoa phượng nở rất nhiều ? (Cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực, người ta chỉ nghĩ đến cây, đến hàng, đến những tán lá xoè ra như muôn ngàn con bướm thắm đậu khít nhau). + Trong đoạn văn trên tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để tả số lượng hoa phượng ? Dùng như vậy có gì hay ? (Tác giả đã sử dụng biện pháp so sánh so sánh hoa phượng với muôn ngàn con bướm thắm để ta cảm nhận được hoa phượng nở rất nhiều, rất đẹp). Ý 1: Số lượng hoa phượng rất lớn. - Yêu cầu học sinh đọc thầm đoạn 2: + Tại sao tác giả lại gọi hoa phượng là “Hoa học trò” ? (Vì phượng rất gần gũi, quen thuộc với tuổi học trò, phượng trồng nhiều trên các sân trường, phượng nở vào mùa hè, mùa thi phượng gắn với những kỷ niệm buồn vui của tuổi học trò). + Vẻ đẹp của hoa phượng có gì đặc biệt ? (Hoa phượng đỏ rực, đẹp không phải ở một đóa mà cả loạt, cả một vùng, cả một góc trời; màu sắc như có muôn ngàn con bướm thắm đậu sít nhau). + Hoa phượng nở gợi cho mỗi người học trò cảm giác gì ? Vì sao ? ( Gợi cho mỗi người học trò vừa buồn lại vừa vui. Buồn vì hoa phượng báo hiệu sắp kết thúc năm học, sắp xa trường, xa thầy, xa bạn. Vui vì hoa phượng báo hiệu được nghỉ hè, hứa hẹn những ngày hè lý thú). + Hoa phượng còn có gì đặc biệt làm ta náo nức ? (Hoa nở nhanh đến bất ngờ, màu phượng mạnh mẽ làm khắp thành phố rực lên như đến Tết nhà ai dán câu đối đỏ). + Màu hoa phượng thay đổi như thế nào về thời gian ? (Bình minh, màu hoa phượng là màu đỏ còn non, có mưa hoa càng tươi dịu. Dần dần, số hoa tăng, màu cũng đậm dần, rồi hoà với mặt trời chói lọi, màu phượng rực lên). + Em cảm nhận được điều gì qua đoạn văn thứ hai? Ý 2: Vẻ đẹp đặc sắc của hoa phượng. - HS thảo luận nhóm 4 rút ra nội dung bài: (Tả vẻ đẹp độc đáo của hoa phượng, loài hoa gắn với những kỉ niệm và niềm vui của tuổi học trò). c) Hướng dẫn đọc diễn cảm - Yêu cầu 3 HS đọc nối tiếp nhau từng đoạn của bài. - GV yêu cầu: Tìm các vẻ đẹp đặc biệt của hoa phượng, tả sự thay đổi của màu hoa theo thời gian. - GV hướng dẫn HS khi đọc diễn cảm cần đọc nhấn giọng ở các từ này.
  3. - GV đọc mẫu lần 2. - HS ngồi cùng bàn trao đổi và luyện đọc đoạn “phượng không phải là một đoá đậu khít nhau”. - GV gọi HS đọc diễn cảm toàn bài trước lớp (2 em). - GV nhận xét và cho điểm. 3.Củng cố, dặn dò + Em có cảm giác như thế nào khi nhìn hoa phượng ? - GV nhận xét tiết học. Dặn HS về nhà chuẩn bị bài “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ”. Chính tả CHỢ TẾT I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Nhớ, viết đúng, đẹp bài chính tả; trình bày đúng đoạn thơ trích: Dải mây trắng ngộ nghĩnh đuổi theo sau trong bài Chợ Tết. - Tìm đúng các tiếng thích hợp có âm đầu S / X hoặc vần ức / ứt (Làm đúng BT2). II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC - Một vài tờ phiếu viết sẵn nội dung BT2a (hoặc 2b). III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Kiểm tra bài cũ - GV gọi 3 HS lên bảng, 1 HS đọc cho 2 HS viết các từ sau: lóng ngóng, trút nước, khóm trúc, khụt khịt, ... - Nhận xét bài viết của HS. 2. Bài mới HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu tiết học. HĐ2.Hướng dẫn HS nhớ - viết 1. Trao đổi về nội dung đoạn thơ: - GV gọi 3 - 5 HS đọc thuộc lòng đoạn thơ “Dải mây trắng ngộ nghĩnh đuổi theo sau”. + Mọi người đi chợ Tết trong khung cảnh đẹp như thế nào? + Mỗi người đi chợ Tết với tâm trạng và dáng vẻ ra sao? - HS trả lời, GV nhận xét. 2. Hướng dẫn viết từ khó. - Yêu cầu HS tìm các từ khó dễ lẫn khi viết chính tả (sương hồng lam ôm ấp, nhà gianh, yếm thắm, ngộ nghĩnh, viền, mép, lon ton, lom khom, ). - Yêu cầu HS đọc và viết các từ vừa tìm được.
  4. 3. Viết chính tả: - Lưu ý HS cách trình bày đoạn thơ. HĐ3: Hướng dẫn HS làm BT chính tả - Gọi 1 HS đọc yêu cầu bài tập. - GV dán tờ phiếu đã viết truyện vui Một ngày và một năm, chỉ các ô trống, giải thích yêu cầu BT2. - GV hướng dẫn HS nắm rõ yêu cầu bài tập (lưu ý rằng ô số 1 chứa tiếng có âm đầu s / x, ô số 2 chứa tiếng có vần ức / ứt). - HS tự làm bài vào vở, 2 em lên bảng làm. - Gọi HS nhận xét chữa bài bạn. GV kết luận lời giải đúng. - Lời giải: + họa sĩ - nước Đức - sung sướng - không hiểu sao - bức tranh - bức tranh. + Họa sĩ trẻ ngây thơ tưởng rằng mình vẽ một bức tranh mất cả ngày đã là công phu. Không hiểu rằng, tranh của Men-xen được nhiều người hâm mộ vì ông bỏ nhiều tâm huyết, công sức cho mỗi bức tranh. 3.Củng cố, dặn dò - GV nhận xét tiết học. Yêu cầu HS ghi nhớ những từ đã được luyện tập để viết đúng chính tả. - Dặn HS về nhà xem trước bài sau. Toán LUYỆN TẬP CHUNG I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Giúp HS: - Củng cố dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9. Biết vận dụng dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9 trong một số trường hợp đơn giản. - Biết so sánh hai phân số. II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC Bảng phụ III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Kiểm tra bài cũ - Gọi hai em lên bảng chữa BT1, BT2 - SGK. - GV và cả lớp nhận xét. 2. Bài mới HĐ1: Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học. HĐ2: Hướng dẫn HS luyện tập GV tổ chức cho HS tự làm bài rồi chữa bài.
  5. Bài 1: HS tự làm bài rồi chữa bài. Khi chữa bài, GV nêu câu hỏi để khi trả lời, HS ôn lại cách so sánh hai phân số cùng mẫu số hoặc cùng tử số, hoặc so sánh phân số với 1. 9 11 4 4 14 Kết quả là: ; ; 1 14 14 25 23 15 8 24 20 20 15 ; ; 1 9 27 19 27 14 Bài 2: HS nêu yêu cầu của bài. - HS tự làm vào vở, chữa bài. Kết quả là: 3 5 a. ; b. 5 3 Bài 1 (cuối trang 123): HS đọc yêu cầu bài tập, GV giúp HS hiểu yêu cầu bài tập. - Yêu cầu HS nhắc lại dấu hiệu chia hết cho 2 (3, 5, 9). + Để số 97 chia hết cho 5 nhưng không chia hết cho 2 ta cần điền số nào ? - HS điền các số 2, 4, 6, 8 vào ô trống đều được số chia hết cho 2 nhưng không chia hết cho 5 vì chỉ những số tận cùng là 0 hoặc 5 mới chia hết cho 5. - Các bài khác tương tự. HS làm vào vở. 3.Củng cố, dặn dò - Yêu cầu HS nhắc lại các dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9. - GV nhận xét đánh giá tiết học. Dặn HS về nhà xem trước tiết sau. Thứ 3 ngày 2 tháng 3 năm 2021 Toán LUYỆN TẬP CHUNG I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Giúp HS: - Củng cố khái niệm ban đầu về phân số, tính chất cơ bản của phân số, phân số bằng nhau, so sánh phân số. - Ôn tập về thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia với các số tự nhiên. II. §å dïng d¹y häc Bảng phụ Iii. ho¹t ®éng d¹y - häc HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học. HĐ2: Hướng dẫn HS luyện tập Bài 1: HS làm và chữa bài. Bài 2 (cuối trang 123):
  6. - GV yêu cầu HS đọc yêu cầu bài ra. - Cho HS tự làm bài rồi chữa bài. Chẳng hạn, HS có thể trình bày bài làm như sau: + Số HS của cả lớp học đó là: 14 + 17 = 31 (HS) 14 17 + a. ; b. 31 31 Bài 3 :- GV yêu cầu HS đọc yêu cầu bài ra. - Cho HS tự làm bài rồi chữa bài. Chẳng hạn, HS có thể trình bày bài làm như sau: Rút gọn các phân số đã cho. ta có: 20 20 : 4 5 15 15 : 3 5 ; ; 36 36 : 4 9 18 18 : 3 6 45 45 : 5 9 35 35 : 7 5 ; 25 25 : 5 5 63 63 : 7 9 5 20 35 Các phân số bằng là: ; 9 36 63 Bài 2 :- GV yêu cầu HS đọc yêu cầu bài ra. - Cho HS tự làm bài rồi chữa bài. Chẳng hạn: a. 53867 + 49608 b. 482 x 307 Bài 3: a. Các đoạn thẳng AN và MC là hai cạnh đối diện của hình bình hành AMCN nên chúng song song và bằng nhau. b. Diện tích hình chữ nhật ABCD là: 12 x 5 = 60 (cm2) c. Diện tích hình bình hành AMCN là: 5 x 6 = 30 (cm2) Ta có 60 : 30 = 2 (lần) Vậy diện tích hình chữ nhật ABCD gấp 2 lần diện tích hình bình hành AMCN. Củng cố, dặn dò - Yêu cầu HS nhắc lại các cách so sánh hai phân số. - GV nhận xét đánh giá tiết học. Luyện từ và câu DẤU GẠCH NGANG I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Nắm được tác dụng của dấu gạch ngang . - Nhận biết và nêu được tác dụng của dấu gạch ngang trong bài văn ; viết được đoạn văn có dùng dấu gạch ngang để đánh dấu lời đối thoại và đánh dấu phần chú thích . II. §å dïng d¹y häc - Một tờ phiếu viết lời giải bài tập 1 (phần nhận xét).
  7. Iii. ho¹t ®éng d¹y - häc HĐ1.Giới thiệu bài + Từ trước đến nay, chúng ta đã được học những dấu câu nào? (Dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm hỏi, dấu chấm than, dấu hai chấm). Bài học hôm nay sẽ giúp các em biết thêm một dấu câu mới: Dấu gạch ngang. - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của giờ học. HĐ2. Phần nhận xét Bài 1: Gọi 3 HS đọc nối tiếp nhau đọc nội dung bài tập 1. - HS tìm những câu văn có chứa dấu gạch ngang, phát biểu ý kiến. GV chốt lại bằng cách dán tờ phiếu đã viết lời giải lên bảng: Đ Thấy tôi đến gần, ông hỏi tôi: oạn - Cháu con ai? a: - Thưa ông, cháu là con ông Tư. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp vào Đ bên mạng sườn. oạn - Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi... b: - Khi điện đã vào quạt, tránh... - Hằng năm, tra dầu mỡ... Đoạ - Khi không dùng, cất quạt... n c: Bài 2: HS đọc yêu cầu bài tập và thảo luận nhóm 2: Trong đoạn văn trên, dấu gạch ngang có tác dụng gì ? - Đại diện 1 số HS trả lời: + Đoạn a: Dấu gạch ngang đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật (ông khách và cậu bé) trong lời đối thoại. + Đoạn b: Dấu gạch ngang đánh dấu phần chú thích (về cái đuôi dài của con cá sấu) trong cấu văn. + Đoạn c: Dấu gạch ngang liệt kê các biện pháp cần thiết để bảo vệ quạt điện được bền. HĐ3: Phần ghi nhớ + Dấu gạch ngang dùng để làm gì? (HS trả lời) - GV chốt ý; 2 HS đọc phần ghi nhớ ở SGK; 3 HS lấy ví dụ câu, tình huống có sử dụng dấu gạch ngang. HĐ4: Phần luyện tập
  8. Bài 1: HS đọc nội dung bài tập 1, tìm dấu gạch ngang trong truyện “Quà tặng cha”, nêu tác dụng của mỗi dấu. - HS phát biểu ý kiến. GV chốt lại bằng cách dán tờ phiếu viết sẵn lên bảng. Câu có dấu gạch ngang Tác dụng Pa-xcan thấy bố mình - một - Đánh dấu phần chú thích trong viên chức tài chính - vẫn cặm cụi câu (bố Pa-xcan là một công chức tài trước bàn làm việc. chính). “Những dãy tính cộng hàng ngàn - Đánh dấu phần chú thích trong con số. Một công việc buồn tẻ làm câu (đây là ý nghĩ của Pa-xcan). sao!” - Pa-xcan nghĩ thầm. - Con hi vọng món quà nhỏ này - Dấu gạch ngang thứ nhất: đánh có thể làm bố bớt nhức đầu vì những dấu chỗ bắt đầu câu nói của Pa-xcan. con tính - Pa-xcan nói. Dấu gạch ngang thứ hai: đánh dấu phần chú thích (đây là lời Pa- xcan nói với bố). Bài 2: HS đọc yêu cầu bài tập. GV lưu ý: Đoạn văn em viết cần sử dụng dấu gạch ngang với 2 tác dụng: + Đánh dấu các câu đối thoại. + Đánh dấu phần chú thích. - HS thảo luận nhóm 4, viết vào giấy khổ to bằng bút dạ. Viết xong dán lên bảng lớp. GV kết luận, chấm điểm cho những bài làm tốt. VD: Tuần này, tôi học hành chăm chỉ, luôn được cô giáo khen. Cuối tuần, như thường lệ, bố tôi hỏi: - Gạch ngang đầu dòng đánh dấu chỗ - Con gái của bố tuần này học bắt đầu lời hỏi của bố. hành thế nào? Tôi đã chờ đợi câu hỏi này của bố nên vui vẻ trả lời ngay: - Gạch ngang đầu dòng đánh dấu chỗ - Con được 3 điểm 10 bố ạ. bắt đầu lời nói của tôi. - Gạch ngang đầu dòng thứ nhất - Thế ư! Bố tôi vừa ngạc nhiên đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của bố. vừa mừng rỡ thốt lên. Gạch ngang đầu dòng thứ hai đánh dấu phần chú thích - đây là lời bố, bố ngạc nhiên, mừng rỡ. 3.Củng cố, dặn dò - GV nhận xét tiết học. Yêu cầu HS nhắc lại ghi nhớ nội dung bài học.
  9. - Dặn những HS làm BT2 chưa đạt về nhà sửa bài, viết lại vào vở. Kể chuyện KỂ CHUYỆN Đà NGHE Đà ĐỌC I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Biết dựa vào gợi ý trong SGK, chọn và kể tự nhiên bằng lời của mình một câu chuyện, đoạn truyện đã nghe, đã đọc có nhân vật, ý nghĩa, ca ngợi cái đẹp hay phản ánh cuộc đấu tranh giữa cái đẹp với cái xấu, cái thiện với cái ác. - Hiểu và trao đổi được với các bạn về nội dung và ý nghĩa câu chuyện (đoạn truyện) vừa kể. 2. Rèn kĩ năng nghe: Lắng nghe bạn kể, nhận xét đúng lời kể của bạn. II. §å dïng d¹y häc - Một số truyện thuộc đề tài của bài kể chuyện (GV và HS sưu tầm): truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện danh nhân, truyện cười, ... Iii. ho¹t ®éng d¹y - häc HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học. HĐ2. Hướng dẫn HS kể chuyện a) Hướng dẫn HS hiểu yêu cầu của bài tập. - Một HS đọc đề bài. - GV gạch dưới những từ trọng tâm trong đề bài: Kể một câu chuyện em đã được nghe, được đọc ca ngợi cái đẹp hay phản ánh cuộc đấu tranh giữa cái đẹp với cái xấu, cái thiện với cái ác. - Hai học sinh nối tiếp nhau đọc gợi ý 2,3. Cả lớp theo dói trong SGK. - GV hướng dẫn HS quan sát tranh minh hoạ các truyện: Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, Cây tre trăm đốt trong SGK. - Một số HS nối tiếp nhau giới thiệu tên câu chuyện của mình kể, và nhân vật trong truyện. (VD: Tôi muốn kể với các bạn câu chuyện “Nàng công chúa và hạt đậu” của An-đéc-xen. Nàng công chúa này có thể cảm nhận được một vật nhỏ như một hạt đậu dưới hai mươi lần đêm. / Tôi muốn kể câu chuyện về một cô bé bị dì ghẻ đối xử rất ác nhưng cuối cùng cũng đã được hưởng hạnh phúc, luôn được Mười hai tháng đến thăm. Câu chuyện này có tên là “Mười hai tháng”...). b) HS thực hành kể chuyện, trao đổi về ý nghĩa câu chuyện. - GV nhắc HS: Kể chuyện phải có đầu có cuối để bạn hiểu được. Có thể kết thúc theo kiểu mở rộng: nói thêm về tính cách của nhân vật và ý nghĩa truyện để các bạn cùng trao đổi. - Từng cặp HS kể cho nhau nghe, trao đổi về ý nghĩa câu chuyện. - Thi kể chuyện trước lớp.
  10. - GV viết lần lượt tên HS tham gia cuộc thi, tên câu chuyện của các em để cả lớp ghi nhớ khi bình chọn. Mỗi HS kể xong, cùng các bạn đối thoại về nhân vật, chi tiết, ý nghĩa câu chuyện. Cả lớp và GV nhận xét, bình chọn bạn có câu chuyện hay nhất, bạn kể hấp dẫn nhất. Củng cố dặn dò - Một, hai HS nói tên câu chuyện em thích nhất. - GV biểu dương những em kể tốt. Yêu cầu HS về nhà luyện kể thêm để đạt yêu cầu cho bài tập kể chuyện. - Dặn HS đọc trước nội dung của bài tập của câu chuyện lần sau. Khoa häc ¸nh s¸ng I. yªu cÇu cÇn ®¹t - BiÕt ®­îc ¸nh s¸ng truyÒn qua ®­îc mét sè vËt vµ kh«ng truyÒn qua ®­îc mét sè vËt, ¸nh s¸ng truyÒn qua theo ®­êng th¼ng, m¾t chØ nh×n thÊy vËt khi cã ¸nh s¸ng truyÒn tõ vËt vµo m¾t. - Nªu ®­îc ®­êng truyÒn cña ¸nh s¸ng, ®iÒu kiÖn ®Ó m¾t cã thÓ nh×n thÊy ®­îc vËt. II. §å dïng d¹y häc - èng nhùa mÒm (èng hót), b×a c¸t- ton, ®Ìn pin, tÊm kÝnh trong, ni-l«ng trong, tÊm gç, hép kÝn mµu ®en. Iii. ho¹t ®éng d¹y - häc 1. KiÓm tra H«m tr­íc chóng ta häc bµi g×? + TiÕng ån cã t¸c h¹i g× ®èi víi con ng­êi? + Nªu mét sè biÖn ph¸p ®Ó phßng chèng « nhiÔm tiÒng ån. 2. Bµi míi 2.1. Giíi thiÖu bµi: Muèn nh×n c¸c vËt ta cÇn ph¶i cã ¸nh s¸ng nh­ng cã nh÷ng vËt kh«ng cã ¸nh s¸ng mµ ta vÉn nh×n thÊy chóng ®ã lµ nh÷ng vËt tù ph¸t s¸ng. T¹i sao trong ®ªm tèi ta vÉn nh×n thÊy m¾t mÌo? C¸c em cïng häc bµi ®Ó biÕt. 2.2. C¸c ho¹t ®éng B1. §­a ra t×nh huèng ®Ò xuÊt vµ nªu vÊn ®Ò. - So s¸nh khi t¾t hÕt ®Ìn, ®ãng kÝn cöa sæ víi khi bËt ®Ìn më cöa sæ th× nh×n thÊy dßng ch÷ trªn b¶ng nh­ thÕ nµo? V× sao? - Em biÕt g× vÒ ¸nh s¸ng? B2. Lµm béc lé biÓu t­îng ban ®Çu cña HS GV: H·y ghi l¹i nh÷ng hiÓu biÕt cña m×nh vµo vë ghi chÐp khoa häc vÒ ¸nh s¸ng, sau ®ã th¶o luËn nhãm 6 vµ ghi vµo b¶ng nhãm. VÝ dô: - Cã ¸nh s¸ng ta sÏ nh×n thÊy mäi vËt. - ¸nh s¸ng cã thÓ xuyªn qua mét sè vËt. - ¸nh s¸ng gióp c©y cèi ph¸t triÓn. - Kh«ng cã ¸nh s¸ng, ta kh«ng nh×n thÊy mäi vËt.
  11. - ¸nh s¸ng qu¸ m¹nh sÏ cã h¹i cho m¾t. - Cã ¸nh s¸ng nh­ng vËt ®ã bÞ che l¹i th× ta kh«ng nh×n thÊy. - ¸nh s¸ng cã tõ mÆt trêi, MÆt Tr¨ng, ®Ìn, löa vµ nhiÒu vËt kh¸c. - ¸nh s¸ng rÊt nãng. ¸nh s¸ng cã nhiÒu mµu. B3. §Ò xuÊt c©u hái vµ ph­¬ng ¸n t×m tßi. HS cã thÓ nªu c¸c c©u hái nh­: - ¸nh s¸ng qu¸ m¹nh cã g©y h¹i cho m¾t kh«ng? - V× sao khi cã ¸nh s¸ng ta nh×n thÊy ®­îc c¸c vËt kh«ng? - Khi kh«ng cã ¸nh s¸ng; ta cã nh×n thÊy c¸c vËt kh«ng? - ¸nh s¸ng cã gióp cho c©y cèi ph¸t triÓn kh«ng? - Khi cã ¸nh s¸ng mµ vËt ®ã bÞ che khuÊt th× cã nh×n thÊy ®­îc vËt ®ã kh«ng? - ¸nh s¸ng cã mµu g×? - ¸nh s¸ng cã nãng kh«ng?...... GV tæng hîp c©u hái vµ ghi b¶ng: - ¸nh s¸ng ®­îc truyÒn ®i nh­ thÕ nµo? - ¸nh s¸ng cã thÓ truyÒn qua nh÷ng vËt nµo vµ kh«ng truyÒn qua nh÷ng vËt nµo? - M¾t cã thÓ nh×n thÊy vËt khi kh«ng cã ¸nh s¸ng hay kh«ng? chuyÓn ®éng tõ n¬i nµo ®Õn n¬i nµo? HS ®Ò xuÊt ph­¬ng ¸n t×m tßi: ThÝ nghiÖm B4. Thùc hiÖn ph­¬ng ¸n t×m tßi. GV cã thÓ gîi ý cho HS mét sè thÝ nghiÖm: + §­êng truyÒn cña ¸nh s¸ng. Dïng mét èng nhùa mÒm (hoÆc èng ®u ®ñ), ®Æt th¼ng vµo m¾t vµ nh×n c¸c vËt xung quanh th× thÊy c¸c vËt bªn ngoµi. Khi uèn cong èng ®i th× kh«ng thÊy c¸c vËt n÷a. VËy ¸nh s¸ng truyÒn theo ®­êng th¼ng v× khi uèn cong èng th× ¸nh s¸ng tõ vËt kh«ng tíi m¾t ®­îc. + ¸nh s¸ng cã thÓ truyÒn qua mét sè vËt. Dïng ®Ìn pin chiÕu qua c¸c vËt nh­ tÊm kÝnh trong, tÊm ni-lon trong, tÊm b×a cøng, cuèn s¸ch, tÊm gç HS nhËn ra ¸nh s¸ng cã thÓ truyÒn qua c¸c vËt nh­: tÊm kÝnh trong, tÊm ni-lon trong vµ kh«ng truyÒn qua c¸c vËt nh­: tÊm b×a cøng, cuèn s¸ch, tÊm gç. + M¾t nh×n thÊy vËt khi nµo? - HS ®äc thÝ nghiÖm 3 trang 91: Bá vËt vµo chiÕc hép ®en, nh×n vµo trong hép khi kh«ng bËt ®Ìn vµ khi bËt ®Ìn s¸ng. - HS suy nghÜ vµ dù ®o¸n thÝ nghiÖm. HS tù lµm thÝ nghiÖm. Khi ®Ìn trong hép ch­a s¸ng, kh«ng nh×n thÊy vËt v× kh«ng cã ¸nh s¸ng tõ vËt ®i ®Õn m¾t. Khi ®Ìn s¸ng, nh×n thÊy vËt v× cã ¸nh s¸ng tõ vËt ®i ®Õn m¾t. Ch¾n m¾t b»ng mét cuèn vë, kh«ng nh×n thÊy vËt n÷a v× ¸nh s¸ng tõ vËt kh«ng ®Õn m¾t ®­îc. - M¾t ta cã thÓ nh×n thÊy vËt khi nµo? (khi cã ¸nh s¸ng tõ vËt ®ã truyÒn qua m¾t) - GV kÕt luËn. B5. KÕt luËn kiÕn thøc
  12. - HS b¸o c¸o kÕt qu¶ sau khi tiÕn hµnh thÝ nghiÖm. - So s¸nh l¹i víi c¸c suy nghÜ ban ®Çu cña m×nh ë b­íc 2 ®Ó kh¾c s©u kiÕn thøc. 3. Cñng cè - dÆn dß - ¸nh s¸ng truyÒn qua c¸c vËt nh­ thÕ nµo? Khi nµo m¾t ta nh×n thÊy vËt? LÞch sö V¨n häc vµ khoa häc thêi HËu Lª. I. Yªu cÇu cÇn ®¹t - BiÕt ®­îc sù ph¸t triÓn cña v¨n häc vµ khoa häc thêi HËu Lª (mét vµi t¸c gi¶ tiªu biÓu thêi HËu Lª): - T¸c gi¶ tiªu biÓu: Lª Th¸nh T«ng; NguyÔn Tr·i; Ng« SÜ Liªn. HS n¨ng khiÕu: T¸c phÈm tiªu biÓu: Quèc ©m thi tËp, Hång §øc quèc ©m thi tËp, D­ ®Þa chÝ, Lam S¬n thùc lôc. II. §å dïng d¹y - häc Mét vµi ®o¹n th¬ v¨n tiªu biÓu cña mét sè t¸c phÈm tiªu biÓu. III. ho¹t ®éng d¹y- häc 1. Giíi thiÖu bµi 2. D¹y bµi míi 2.1. Lµm viÖc c¸ nh©n HS lËp b¶ng thèng kª vÒ néi dung t¸c gi¶, t¸c phÈm tiªu biÓu ë d­íi thêi HËu Lª. - Dùa vµo b¶ng thèng kª HS m« t¶ l¹i néi dung vµ c¸c t¸c gi¶, t¸c phÈm th¬ v¨n tiªu biÓu d­íi thêi HËu Lª. - GV giíi thiÖu mét sè ®o¹n v¨n th¬ tiªu biÓu cña mét sè t¸c gi¶ thêi HËu Lª. 2.2. Lµm viÖc c¸ nh©n - LËp b¶ng thèng kª vÒ néi dung, t¸c gi¶, c«ng tr×nh khoa häc tiªu biÓu ë thêi HËu Lª. - Dùa vµo b¶ng thèng kª, HS m« t¶ sù ph¸t triÓn cña khoa häc ë thêi HËu Lª. - D­íi thêi HËu Lª, ai lµ nhµ v¨n, nhµ th¬, nhµ khoa häc tiªu biÓu nhÊt? HS th¶o luËn ®i ®Õn kÕt luËn ®ã lµ NguyÔn Tr·i vµ Lª Th¸nh T«ng; Ng« SÜ Liªn. 3. Cñng cè, dÆn dß - VÒ nhµ t×m hiÓu, s­u tÇm c¸c t¸c phÈm v¨n th¬ thêi HËu Lª. Tập làm văn LUYỆN TẬP MIÊU TẢ CÁC BỘ PHẬN CỦA CÂY CỐI I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Giúp HS: - Thấy được những điểm đặc sắc trong cách quan sát và miêu tả các bộ phận của cây cối (hoa, quả) trong những đoạn văn mẫu (BT1).
  13. - Viết được một đoạn văn miêu tả hoa (hoặc một thứ quả) mà em yêu thích (BT2). II. §å dïng d¹y häc - Bảng phụ viết lời giải bài tập 1. III. ho¹t ®éng d¹y- häc HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học (Tiết học hôm nay giúp các em biết cách tả các bộ phận hoa và quả). HĐ2.GV hướng dẫn HS làm bài tập Bài 1: Hai học sinh nối tiếp nhau đọc nội dung bài tập 1 với hai đoạn văn: Hoa sầu đâu; Quả cà chua. - Cả lớp đọc từng đoạn văn, trao đổi với bạn, nêu nhận xét về cách miêu tả của tác giả trong mỗi đoạn. - HS phát biểu ý kiến. Cả lớp và GV nhận xét. GV dán tờ phiếu đã viết tóm tắt những điểm chú ý trong miêu tả ở mỗi đoạn. - Một học sinh nhìn vào phiếu nói lại nội dung bài làm. a. Đoạn - Tả cả chùm hoa. không tả từng bông, vì hoa sầu đâu nhỏ, tả hoa sầu mọc thành chùm, có cái đẹp của cả chùm. đâu. - Đặc tả mùi thơm đặc biệt của hoa bằng cách so sánh (Vũ (mùi thơm mát mẻ hơn cả hương cau, dịu dàng hơn cả hương Bằng) mộc); cho mùi thơm huyền diệu đó hòa với các hương vị khác của đồng quê (mùi đất ruộng, mùi đậu già, mùi mạ non, khoai sắn, rau cần). - Dùng từ ngữ, hình ảnh thể hiện tình cảm của tác giả: hoa nở như cười; bao nhiêu thứ đó, bấy nhiêu thương yêu, khiến người ta cảm thấy như ngây ngất, như say say một thứ men gì. - Tả cây cà chua từ khi hoa rụng đến khi kết quả, từ khi b. Đoạn quả còn xanh đến khi quả chín. tả quả cà - Tả cà chua ra quả, xum xuê, chi chít với những hình chua. ảnh so sánh (quả lớn quả bé vui mắt như đàn gà mẹ đông con (Ngô Văn ... mỗi quả cà chua chín là một mặt trời nhỏ hiền dịu), hình Phú) ảnh nhân hóa (quả leo nghịch ngợm lên ngọn ... cà chua thắp đèn lồng trong lùm cây). Bài 2: Học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2, suy nghĩ, chọn tả một loài hoa hay thứ quả mà em yêu thích. - Một vài học sinh phát biểu (VD: Em muốn tả cây mít vào mùa ra quả./ Em muốn tả hoa mai./ ...)
  14. - HS viết đoạn văn. - GV chọn đọc trước lớp 5 - 6 bài; chấm điểm những đoạn viết hay. Củng cố, dặn dò - GV nhận xét tiết học. Yêu cầu HS về nhà hoàn chỉnh lại đoạn văn tả một loài hoa hoặc 1 thứ quả, viết lại vào vở. . Thứ năm ngày 4 tháng 3 năm 2021 Toán PHÉP CỘNG PHÂN SỐ I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Giúp HS: - Nhận biết phép cộng hai phân số cùng mẫu số. - Biết cộng hai phân số cùng mẫu số. - Nhận biết tính chất giao hoán của phép cộng hai phân số. II. §å dïng d¹y häc - Mỗi HS chuẩn bị một hình chữ nhật 2cm x 8cm. Bút màu. - GV chuẩn bị một băng giấy kích thước 20cm x 80cm. III. ho¹t ®éng d¹y- häc 1. Kiểm tra bài cũ - Gọi một em lên bảng chữa BT2 (trang 125 - SGK). - Gọi một em nhắc lại cách so sánh 2 phân số cùng hoặc khác mẫu số. - GV và cả lớp nhận xét. 2. Bài mới HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học. HĐ2.Thực hành trên băng giấy - Hướng dẫn hoạt động với đồ dùng trực quan: GV cho HS lấy băng giấy, hướng dẫn HS gấp đôi 3 lần để chia băng giấy thành 8 phần bằng nhau. ? + Băng giấy được chia thành bao nhiêu phần bằng nhau ? Bạn Nam tô màu mấy phần ? Bạn Nam tô màu tiếp mấy phần ? + Bạn Nam tô màu tất cả bao nhiêu phần ? - GV hướng dẫn HS thực hành để đi đến 3 2 kết luận: Cả 2 lần bạn Nam tô màu tất cả là: 8 8 5 băng giấy. 8 HĐ3.Hướng dẫn cộng 2 phân số cùng mẫu.
  15. + Muốn biết bạn Nam tô màu tất cả mấy phần băng giấy chúng ta làm phép 3 2 tính gì ? (cộng (+); = ?) 8 8 + Ba phần tám băng giấy thêm hai phần tám băng giấy bằng mấy phần băng giấy ? 3 2 5 GV viết lên bảng: . 8 8 8 GV nêu câu hỏi để HS nhận xét đi đến kết luận: 3 2 3 2 5 GV viết lên bảng: . 8 8 8 8 + Muốn cộng 2 phân số cùng mẫu số ta làm thế nào ? (Muốn cộng hai phân số cùng mẫu số, ta cộng hai tử số với nhau và giữ nguyên mẫu số) HĐ5. Luyện tập thực hành Bài 1: HS đọc yêu cầu bài tập và tự làm vào vở. 1 HS lên bảng làm. - GV nhận xét bài làm của HS trên bảng. - Lưu ý: Trong thực hiện phép tính nên rút gọn sau khi tính, chẳng hạn: 2 3 5 3 5 8 a. 1; b. 2 ; 5 5 5 4 4 4 3 7 10 5 35 7 42 c. ; d. 8 8 8 4 25 25 25 Bài 2: HS đọc yêu cầu bài tập. GV yêu cầu HS phát biểu tính chất giao hoán của phép cộng các số tự nhiên đã học. 3 2 2 3 - GV viết phép cộng: và lên bảng, hướng dẫn HS làm bài. 7 7 7 7 3 2 2 3 - HS trình bày kết quả, GV kết luận: 7 7 7 7 - HS vận dụng quy tắc làm các bài tập còn lại vào vở. Bài 3: GV yêu cầu HS đọc và tóm tắt bài toán. - HS tìm dữ kiện bài toán và cái phải tìm. HS tự làm vào vở. - GV gọi HS trình bày. Cả lớp nhận xét, GV ghi lên bảng: Cả hai ô tô cùng chuyển được số gạo trong kho là: 2 3 5 (số gạo trong kho) 7 7 7 5 Đáp số: số gạo trong kho. 7 3.Củng cố, dặn dò - Yêu cầu HS nhắc lại cách cộng hai phân số cùng mẫu số. - GV nhận xét đánh giá tiết học. Dặn HS về nhà xem trước tiết sau. Tập đọc KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN TRÊN LƯNG MẸ
  16. I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT - Đọc trôi chảy, lưu loát bài thơ. Biết ngắt nghỉ đúng nhịp thơ. Biết đọc diễn cảm bài thơ (một đoạn thơ trong bài) với giọng âu yếm, dịu dàng đầy tình yêu thương. - Hiểu ý nghĩa bài thơ: Ca ngợi tình yêu nước, yêu con sâu sắc của người phụ nữ Tà-ôi trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. - Học thuộc lòng 1 khổ thơ trong bài. * GDKNS: + Kĩ năng giao tiếp và kĩ năng đảm nhận trách nhiện phù hợp với lứa tuổi. II. §å dïng d¹y häc - Tranh minh hoạ bài thơ. III. ho¹t ®éng d¹y- häc A. Kiểm tra bài cũ + Vẻ đẹp của hoa phượng có gì đặc biệt ? + Em hay nhắc lại nội dung bài ? (Tả vẻ đẹp độc đáo của hoa phượng, loài hoa gắn với những kỉ niệm và niềm vui của tuổi học trò). - GV và cả lớp nhận xét. B. Bài mới HĐ1.Giới thiệu bài - GV giới thiệu: Bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm sáng tác trong những năm chống Mĩ gian khổ. Người mẹ trong bài thơ là một người phụ nữ dân tộc Tà-ôi. Thông qua lời ru của mẹ, tác giả muốn nói lên vẻ đẹp của tâm hồn người mẹ yêu con, yêu cách mạng. HĐ2.GV hướng dẫn HS luyện đọc và hiểu bài a) Luyện đọc - Yêu cầu 2 HS đọc từng khổ thơ (4 lượt). GV chú ý sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho từng HS. - Một HS đọc phần chú giải. - Hai HS ngồi cùng bàn đọc tiếp nối từng đoạn. - Yêu cầu 2 HS đọc toàn bài. - GV đọc mẫu (toàn bài đọc với giọng âu yếm, nhẹ nhàng, đầy tình thương yêu). b) Hướng dẫn tìm hiểu bài. + Em hiểu thế nào là “ Những em bé lớn lên trên lưng mẹ” ? (HS trả lời). - GV chốt: Phụ nữ miền núi đi đâu, làm gì cũng địu con theo. Những em bé những lúc ngủ cũng nằm trên lưng mẹ. Có thể nói: Các em bé lớn lên trên lưng mẹ.
  17. + Người mẹ làm những công việc gì ? Những công việc đó có ý nghĩa như thế nào? (Người mẹ nuôi con không lớn, người mẹ giã gạo nuôi bộ đội, tỉa bắp trên nương, những công việc này góp phần vào công cuộc chống Mỹ của toàn dân tộc). + Tìm những hình ảnh nói lên tình yêu thương và niềm hy vọng của người mẹ đối với con ? (Tình yêu của mẹ đối với con: Lưng đưa nôi, tim hát thàng lời mẹ thương a-kay Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng; Hi vọng của mẹ với con: Mai sau con lớn vung chày lún sân). + Theo em, cái đẹp thể hiện trong bài thơ này là gì ? (Là tình yêu của mẹ đối với con, đối với cách mạng). c) Hướng dẫn đọc diễn cảm và học thuộc lòng. - Hai HS nối tiếp nhau đọc 2 khổ thơ. GV hướng dẫn HS tìm đúng giọng đọc bài thơ và thể hiện diễn cảm. - GV hướng dẫn cả lớp luyện đọc và thi đọc diễn cảm 1 khổ thơ. - HS chọn nhẩm học thuộc lòng 1 khổ thơ mình thích. Thi đọc thuộc lòng trước lớp. Củng cố, dặn dò - HS nêu lại nội dung bài. - GV nhận xét tiết học. Yêu cầu HS về nhà tiếp tục học thuộc lòng 1 khổ thơ hoặc cả bài thơ. Địa lý HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG BẰNG NAM BỘ ( Tiếp theo) I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Học xong bài này, học sinh biết: - Nêu được một số hoạt động sản xuất chủ yếu của người dân ở đồng bằng Nam Bộ: + Đồng bằng NB là nơi có sản xuất công nghiệp phát triển mạnh nhất của cả nước. + Những ngành công nghiệp nổi tiếng là khai thác dầu khí, chế biến lương thực, thực phẩm, dệt may. - Nêu một số dẫn chứng cho đặc điểm trên và nguyên nhân của nó. - Chợ nổi trên sông là một nét độc đáo của miền Tây Nam Bộ. - Khai thác kiến thức từ tranh ảnh, bảng thống kê, bản đồ. II. §å dïng d¹y häc
  18. - Bản đồ công nghiệp Việt Nam. - Tranh ảnh về sản xuất công nghiệp, chợ nổi trên sông ở đồng bằng Nam Bộ. III. ho¹t ®éng d¹y- häc HĐ1.Giới thiệu bài - GV nêu mục đích, yêu cầu cần đạt của tiết học. HĐ2.Vùng công nghiệp phát triển mạnh nhất nước ta * Làm việc theo nhóm: Bước 1: Cho HS dựa vào SGK, bản đồ công nghiệp Việt Nam, tranh, ảnh và vốn hiểu biết của bản thân, thảo luận theo gợi ý: + Nguyên nhân nào làm cho đồng bằng Nam Bộ có công nghiệp phát triển mạnh? (Nhờ có nguồn nguyên liệu và lao động dồi dào, lại được đầu tư xây dựng nhiều nhà máy hiện đại...). + Nêu dẫn chứng thể hiện đồng bằng Nam Bộ có công nghiệp phát triển mạnh nhất nước ta ? (Hằng năm, đồng bằng Nam Bộ tạo ra được hơn một nửa giá trị sản xuất công nghiệp của cả nước). + Kể tên các ngành công nghiệp nổi tiếng của đồng bằng Nam Bộ ? (Công nghiệp khai thác dầu khí, sản xuất điện, hoá chất, phân bón, cao su,...). Bước 2: Cho HS báo cáo kết quả trước lớp. - GV và cả lớp nhận xét, bổ sung. HĐ3.Chợ nổi trên sông * Làm việc theo nhóm: Bước 1: Cho HS dựa tranh, ảnh và vốn hiểu biết của bản thân để chuẩn bị cho cuộc thi kể chuyện về chợ nổi trên sông ở đồng bằng Nam Bộ theo gợi ý: - Mô tả về chợ nổi trên sông (Chợ họp ở đâu ? Người dân đến chợ bằng phương tiện gì ? Hàng hóa bán ở chợ gồm những gì ? Loại hàng nào có nhiều hơn ?). - Kể tên các chợ nổi tiếng của đồng bằng Nam Bộ. (Chợ Cái Răng, Phong Điền (Cần Thơ), Phụng Hiệp (Hậu Giang),...). Bước 2: Tổ chức cho HS thi kể chuyện (mô tả) về chợ nổi ở đồng bằng Nam Bộ. - GV và cả lớp nhận xét, bổ sung. Củng cố, dặn dò + Vì sao nói đồng bằng Nam Bộ là nơi sản xuất công nghiệp phát triển mạnh nhất nước ta ?
  19. - Cho HS đọc lại nội dung ghi nhớ trong SGK. - GV nhận xét và đánh giá giờ học. - Dặn các em về nhà học lại bài và chuẩn bị bài sau: Thành phố Hồ Chí Minh. Khoa học BÓNG TỐI I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT Sau bài học HS có thể: - Nêu được bóng tối xuất hiện sau vật cản sáng khi vật này được chiếu sáng. - Biết bóng tối của một vật thay đổi về hình dạng, kích thước khi vị trí của vật chiếu sáng và vật cản sáng thay đổi. - Dự đoán được vị trí, hình dạng bóng tối trong một số trường hợp đơn giản. II. §å dïng d¹y häc - Đèn pin, tờ giấy khổ to, vỏ hộp bằng sắt, cốc thủy tinh, quyển sách, .... III. ho¹t ®éng d¹y- häc Tìm hiểu về sự suất hiện, vị trí, hình dạng, sự thay đổi về hình dạng, kích thước của bóng tối. Bước 1: Đưa ra tình huống xuất phát và nêu vấn đề GV nêu vấn đề: Hằng ngày các em đã được thấy cái bóng của mình, em hãy ghi lại (vẽ lại) những điều em biết về cái bóng của mình. Bước 2: Làm bộc lộ biểu tượng ban đầu của học sinh - Cho HS ghi lại (vẽ lại) những suy nghĩ về cái bóng của mình vào vở ghi chép khoa học, sau đó thảo luận nhóm và ghi kết quả vào bảng nhúm. Ví dụ về biểu tượng ban đầu của HS về cái bóng (bóng tối) của mình như: + Bóng của người (bóng tối) sẽ xuất hiện khi có ánh sáng, không có nắng sẽ không có bóng xuất hiện. + Nếu người (vật) lớn thì bóng của nó lớn, nếu người (vật) nhỏ thì bóng của nó nhỏ. + Bóng tối của người (vật) sẽ ở sau lưng người (vật). + Người có hình dáng nào (vật có hình gì) thì bóng có hình đó. + Ở mỗi khoảng thời gian khác nhau thì bóng tối cũng khác nhau về hình dạng, kích thước. + Vào lúc 12 giờ trưa, bóng người nằm ử dưới chân, nhưng ở các thời điểm khác nhau thì bóng dài hơn. + Ta đi đâu thì bóng theo đó.
  20. - GV đính bảng nhóm lên tường lớp để cả lớp quan sát các BTBĐ của các nhóm. Bước 3: Đề xuất câu hỏi và phương án tìm tòi - Yêu cầu HS tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau trong hiểu biết về bóng tối của các nhóm. - Từ đó cho HS đề xuất các câu hỏi để tìm hiểu về vị trí, hình dạng, kích thước, sự thay đổi của bóng tối khi thay đổi vị trí của vật chiếu sáng. Ví dụ cỏc cõu hỏi do HS nêu: + Có phải bóng tối chỉ xuất hiện khi có ánh sáng ? + Có phải bóng tối thay đổi kích thước vào các khoảng thời gian khác nhau ? + Bóng tối xuất hiện ở đâu? + Vì sao cái bóng thường di chuyển theo các bước chân của ta ? - Khi HS đề xuất câu hỏi, GV tập hợp các câu hỏi sát với nội dung bài hcọ ghi lên bảng. Một vài ví dụ về câu hỏi mà GV cần có: + Bóng tối xuất hiện ở đâu và khi nào ? + Bóng của một vật có hình dạng như thế nào ? + Hình dạng, kích thước bóng của vật có thay đổi không ? - GV cho HS thảo luận, đề xuất thí nghiệm để giải quyết câu hỏi 1; 2. Bước 4: Thực hiện phương án tìm tòi - Kết luận kiến thức. . Phần 1: Tìm hiểu về bóng tối. - Các thí nghiệm do HS đề xuất có thể mang lại câu trả lời cho các câu hỏi đặt ra nhưng cũng có thể không mang lại kết quả nào, nhưng GV vẫn để cho các em tiến hành thí nghiệm do nhóm đề xuất. - Nếu các nhóm không đề xuất được thí nghiệm hay, Gv có thể gợi ý phương án thí nghiệm: Đặt tờ bìa thẳng đứng, lần lượt đặt cốc thủy tinh, hộp gỗ, quyển sách, ... phía trước bìa và chiếu đèn pin, để xem vật nào sẽ có bóng; quan sát vị trí và hình dạng bóng của vật (như gợi ý H2 trang 93 SGK). - Trước khi thí nghiệm cho HS dự đoán kết quả thí nghiệm vào vở ghi chép khoa học theo câu hỏi như: Khi chiếu đèn pin, vật nào có bóng ? Bóng của cốc thủy tinh, hộp gỗ, quyển sách xuất hiện ở đâu ? Bóng của nó có hình dạng như thế nào ? - HS tiến hành thí nghiệm. - GV có thể gợi ý thêm để HS làm thí nghiệm xem bóng của bàn tay, ngón tay, ... để có kết luận về hình dạng của bóng tối. - GV giới thiệu thêm cho HS quan sát tranh phóng to từ SGK để HS quan sát vị trí xuất hiện của bóng người khi được chiếu sáng từ bên phải.