Giáo án Ngữ văn 7 - Ôn tập trong thời gian nghỉ dịch COVID 19 - Năm học 2019-2020

Nội dung tài liệu: Giáo án Ngữ văn 7 - Ôn tập trong thời gian nghỉ dịch COVID 19 - Năm học 2019-2020

1. Bài 1 TRƯỜNG THCS LAM HỒNG ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP DỊP NGHỈ PHÒNG TRÁNH DỊCH COVID-19 Môn: Ngữ văn, lớp 7 I. Câu hỏi lý thuyết 1) Thế nào là điệp ngữ? Điệp ngữ có mấy dạng. 2)Thế nào là từ đồng âm?cho ví dụ? II. Bài tập Bài 1 Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: “ Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ “Cục cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.” ( Xuân Quỳnh- Tiếng gà trưa) a, Chỉ ra phương thức biểu đạt chính? Phương thức biểu đạt kết hợp trong đoạn thơ? b, Từ “ chân”ở câu thơ trên đây và từ “chân” trong “chân trời”, “ chân đê” “ chân tường” là từ đồng âm hay nhiều nghĩa? Vì sao? c, Đoạn thơ trên tác giả đã sử dụng những phép tu từ nào? Chỉ ra các phép tu từ đó? Bài 2: Viết bài văn trình bày cảm nhận của em về bài ca dao: “ Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”
2. ĐÁP ÁN Bài 1 I.Lý thuyết: 1, Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nỗi bật ý, gây cảm xúc mạnh . Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ. Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngưc cách quãng , điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp( điệp ngưc vòng). 2, Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không lien quan gì với nhau. VD: Lồng ( con ngựa lồng lên) lồng chim. II. Bài tập: Bài 1: a, Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: biểu cảm. Phương thức biểu đạt kết hợp: Tự sự. b,Tõ “ ch©n ” ë c©u th¬ trªn vµ tõ “ch©n” trong “ch©n trêi ”, “ch©n ®ª” , “ch©n t­êng” lµ tõ nhiÒu nghÜa - Gi¶i thÝch ®­îc : V× c¸c tõ “ ch©n ” nµy ®Òu cã nÐt nghÜa chung liªn quan ®Õn nhau : Cïng chØ bé phËn d­íi cïng cña sù vËt, tiÕp gi¸p víi mÆt ®Êt, ®Ó n©ng ®ì vËt. c, Häc sinh chØ ra ®­îc c¸c biÖn ph¸p tu tõ ®­îc sö dông trong ®o¹n th¬ - PhÐp ®iÖp ng÷ : Tõ “ nghe” ®­îc lÆp l¹i 3 lÇn. - PhÐp Èn dô chuyÓn ®æi c¶m gi¸c. + Tõ thÝnh gi¸c chuyÓn sang thÞ gi¸c “Nghe xao ®éng n¾ng tr­a” + Tõ thÝnh gi¸c chuyÓn sang c¶m gi¸c “Nghe bµn ch©n ®ì mái” + Tõ thÝnh gi¸c chuyÓn sang xóc gi¸c “Nghe gäi vÒ tuæi th¬” Bài 2: a. Mở bài: + Công lao của cha mẹ rất to lớn. + Công lao ấy được thể hiện qua bài ca dao “Công cha ...”. b. Thân bài: Làm rõ được các ý sau: -Với cách ví von “ công cha “ được so sánh với núi “ Thái Sơn” một ngọn núi cao nhất của Trung Hoa “ nghĩa mẹ “ được so sánh “ nước trong nguồn” mà nước trong nguồn thì bao giờ cũng ngọt ngào trong mát và không bao giờ vơi cạn, để ca ngợi công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái. -“Núi Thái Sơn, nước trong nguồn” là cái lớn lao, cái vĩnh hằng của thiên nhiên vũ trụ. Đem công cha và nghĩa mẹ đã sinh thành dưỡng dục con cái để so sánh với thiên nhiên vũ trụ thì quả thật tài tình và không có gì sánh nỗi. -Tác giả dân gian cũng rất khéo léo tài tình trong cách sử dụng hình ảnh và lối ví von, nói đến cha là nói đến công, còn với mẹ lại là cái nghĩa vì dù sao đi nữa ngoài công sinh thành mẹ còn có công dưỡng dục. Nói như vậy không có nghĩa là người cha
3. không có công dưỡng dục mà nói đến người cha là nói đến những công việc lớn lao, là trụ cột của gia đình. c. Kết bài: + Khẳng định bài ca dao có ý nghĩa sâu sắc. + Biết ơn, ghi nhớ công lao đó. + Bài học: Cần học tập, rèn luyện
4. Bài 2 TRƯỜNG THCS LAM HỒNG ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP DỊP NGHỈ PHÒNG TRÁNH DỊCH COVID-19 Môn: Ngữ văn, lớp 7 I. Câu hỏi lý thuyết 1) Thế nào là từ láy? Từ láy có mấy loại. 2)Thế nào là rút gọn câu?Mục đích của rút gọn câu để làm gì? II. Bài tập Bài 1 Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: “ Từ khi con bước lon ton Mẹ dìu mẹ dắt lối mòn tuổi thơ Giờ đây hết tuổi dại khờ Mẹ là điểm tựa từng giờ con mong Mẹ là biển rộng mênh mông Dạt dào che chở con trông con chờ Đi xa con nhớ từng giờ Mẹ là tất cả bến bờ bình yên.” a, Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ. b, Tìm các từ láy, từ đồng nghĩa có trong đoạn. c, Nêu tác dụng của các từ láy , từ đồng nghĩa đã sử dụng. d, Nêu nội dung của đoạn thơ. Bài 2: Phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ “Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến
5. ĐÁP ÁN I.Lý thuyết: 1, Từ láy là từ được cấu tạo bằng cách láy lại( điệp lại) một phần phụ âm hoặc nguyên âm hay toàn bộ tiếng ban đầu. Từ láy có hai loại: Từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận. 2, Khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu tạo thành câu rút gọn. Mục đích: - Làm cho câu gọn hơn, vừa thong tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước. - Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người( lược bỏ chủ ngữ). II. Bài tập: Bài 1: a, PTBĐ chính : Biểu cảm. b, Các từ láy: Lon ton, mênh mông, dạt dào Từ đồng nghĩa: trông ,mong . c, Tác dụng: Làm cho đoạn thơ trở nên sinh động hơn, giúp cho người nghe, người đọc dễ liên tưởng và cảm nhận, đồng thời nhấn mạnh tình cảm của người mẹ đối với người con thong qua các từ láy và từ đồng nghĩa. d, Nội dung của đoạn: Thể hiện tình cảm và sự yêu thương vô bờ bến của mẹ đối với người con. Bài 2: a, Mở bài: - Giới thiệu tác giả và hoàn cảnh ra đời của bài thơ. - Khái quát nội dung của bài thơ. b, Thân bài: +. Tình bạn gần gũi tri âm, tri kỉ. Câu 1: Như một lời chào hỏi mừng rỡ, thân tình của chủ nhân trước việc đến thăm của một người bạn già xa cách đã lâu ngày. Cách gọi bác vừa dân giả, vừa kính trọng, thể hiện sự gắn bó, lâu dài mật thiết giữa hai người. 6 câu thơ tiếp theo: Hoàn cảnh tiếp đãi bạn. Toát lên một nụ cười hóm hĩnh.Có tất cả mà cũng chẳng có gì để đại bạn. + Tình bạn chân thành thân thiết. Câu cuối:Tình bằng hữu thân thiết ( Tình bạn đẹp) c. Kết bài: Khái quát lại nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
6. GIÁO ÁN ÔN TẬP TRONG THÒI GIAN NGHỈ DỊCH COVID 19 NGỮ VĂN 7 Ngày dạy: 1 / 4 / 2020 Buổi 1: ¤n tËp th¬ hiªn ®¹i A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Gióp häc sinh «n tËp l¹i c¸c t¸c phÈm th¬ hÞªn ®¹i ®· häc 2- Kĩ năng: - Rèn kĩ năng c¶m nhËn về tác phÈm tr÷ t×nh 3- Thái độ: - Bồi dưỡng lòng yêu quê hương, gia đình. - Giáo dục tư tưởng, lòng yêu nước, có ý thức học tập, rèn luyện viết đoạn văn. 4- Định hướng phát triển năng lực: - Giúp HS phát triển một số năng lực: năng lực tự chủ và tự học, tự nghiên cứu thu thập tài liệu liên quan đến bài học - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp. 5- Định hướng phát triển phẩm chất: -Trung thực; thật thà, chăm chỉ. - Chăm học, có tinh thần tự học. B- HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1.KiÓm tra bµi cò:Lồng vào bài mới. 2.Bµi míi Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t I. Ôn tËp c¸c t¸c phÈm th¬ hiªn ®¹i ? §äc thuéc thuéc lßng bµi th¬ " C¶nh 1.C¶nh khuya - Hå ChÝ Minh khuya"vµ “ R»m th¸ng giªng” cña H« ChÝ - Hoµn c¶nh ra ®êi: N¨m ®Çu cuéc kh¸ng Minh? chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p ? Hai bµi th¬ ®­îc s¸ng t¸c trong hoµn - ThÓ th¬: ThÊt ng«n tø tuyÖt c¶nh nµo? - Néi dung: C¶nh rõng ViÖt B¾c vÒ ®ªm ? Tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ trong con m¾t thi sÜ yªu , say thiªn nhiªn, diÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau vÒ néi T©m sù cña ngêi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng yªu dung vµ nghÖ thuËt cña hai bµi th¬ níc ? Qua hai bµi th¬ em c¶m nhËn ®îc ®iÒu - NghÖ thuËt: LÊy ®éng t¶ tÜnh, so s¸nh, g× ®¸ng quý ë Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ l¸y - HS: tù béc lé 2. R»m th¸ng giªng - HCM - Hoµn c¶nh ra ®êi: N¨m ®Çu cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p
7. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t - Bµi th¬ ®­îc viÕt bµng ch÷ H¸n - ThÓ th¬: ThÊt ng«n tø tuyÖt - Néi dung: C¶nh rõng ViÖt B¾c vÒ ®ªm trªn s«ng trong ®ªm r»m th¸ng giªng, c«ng viÖc cña ng­êi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng yªu n­íc ? §äc thuéc lßng bµi th¬ “ TiÕng gµ tr­a” - NghÖ thuËt: §iÖp tõ, tõ l¸y, Èn dô cña nhµ th¬ Xu©n Quúnh ? Nªu xuÊt xø vµ thÓ th¬ cña bµi th¬ 3. TiÕng gµ trưa - Xu©n Quúnh ? Em c¶m nhËn ®­îc nh÷ng t×nh c¶m nµo cña ng­êi chiÕn sÜ qua bai th¬ - XuÊt xø: TËp th¬ “Hoa däc chiÒn hµo” - ThÓ th¬: 5 ch÷ - Néi dung: Nh÷ng kØ niÑm th©n th­¬ng cña ngêi chiÕn sÜ vÒ t×nh bµ ch¸u ®­îc gîi vÒ qua ©m thanh cña tiÕng gµ tr­a. T×nh yªu gia ®×nh, lµng xãm, quª h­¬ng, ®Êt n­íc. - NghÖ thuËt: §iÖp tõ, ¶n dô, t×nh c¶m tù nhiªn trong s¸ng * Gîi ý: T¸c gi¶ Xu©n Quúnh viÕt bµi th¬ trong Bµi tËp: C¶m nhËn cña em vÒ ®o¹n th¬ thêi k× chèng MÜ ®Çu trong bµi “TiÕng gµ tra” cña Xu©n Quúnh + V¨n b¶n ®îc in trong tËp th¬ “Hoa däc chiÕn hµo” 1968 - MB: Gi¬Ý thiÖu ®«i nÐt vÒ sù ra ®êi cña bµi th¬, giíi thiÖu vÞ trÝ ®o¹n th¬, c¶m + Khæ th¬ gîi trong lßng ng­êi ®äc bao nhËn ban ®Çu vÒ néi dung cña ®o¹n th¬ c¶m xóc - TB: Tr×nh bµy nh÷ng c¶m nhËn s©u s¾c - TiÕng gµ nh¶y æ cña nhµ ai bªn xãm cÊt cña m×nh vÒ c¸i hay c¸i ®Ñp vÒ néi dung lªn...”côc... côc t¸c côc ta” trá lªn b×nh dÞ nghÖ thuËt cña ®o¹n th¬ th©n thiÕt ®èi víi ng­êi lÝnh trªn ®­êng hµnh qu©n ra mÆt trËn - KB: C¶m nghÜ chung vÒ ®o¹n th¬ ®o¹n th¬: “ Trªn ®­êng hµnh qu©n xa Côc, côc t¸c côc ta” Giäng th¬ nhÑ nhµng, tiÕng gµ thµnh tiÕng hËu ph­¬ng chµo ®ãn, vÉy gäi + ®o¹n th¬: “Nghe xao ...tuæi th¬” - Gîi niÒm c¶m xóc s©u xa cña ng­êi chiÕn sÜ - Nghe tiÕng gµ ngêi lÝnh c¶m thÊy n¾ng tra “xao ®éng” dêng nh cã lµn giã m¸t thæi qua t©m hån. - tiÕng gµ truyÒn cho ngêi chiÕn sÜ niÒm vui. Tinh thÇn vµ nghÞ lùc míi lµm dÞu n¾ng tr­a, xua tan mÖt mái gióp hä cã thªm søc m¹nh chiÕn ®Êu.
8. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t Qua ®iÖp tõ “nghe” Xu©n Quúnh nãi lªn bao ®iÒu tèt ®Ñp, më ra liªn t­ëng ®¸ng yªu: TiÕng gµ lµ tiÕng gäi quª h­¬ng mang nÆng t×nh hËu ph¬ng - Dùa vµo gîi ý GV h­íng dÉn Hs lµm bµi hoµn chØnh. - Tr×nh bµy tr­íc líp bµi viÕt cña m×nh, nhËn xÐt vµ söa ch÷a 3. Cñng cè vµ hướng dẫn tự học - Häc thuéc lßng c¸c bµi th¬ d· häc - N¾m ch¾c néi dung vµ nghÖ thuËt cña tõng bµi - ChuÈn bÞ cho bµi «n tËp tiÕp theo Ngày dạy: 8 / 4 / 2020 Buổi 2: ¤N TËP V¡N B¶N TïY BóT A -MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1.- Kiến thức: - Gióp häc sinh «n tËp l¹i c¸c bµi tuú bót ®· häc 2- Kĩ năng: - Rèn kĩ năng c¶m nhËn về tác phÈm tr÷ t×nh 3- Thái độ: - Bồi dưỡng lòng yêu quê hương, gia đình. - Giáo dục tư tưởng, lòng yêu nước, có ý thức học tập, rèn luyện viết đoạn văn. 4- Định hướng phát triển năng lực: - Giúp HS phát triển một số năng lực: năng lực tự chủ và tự học, tự nghiên cứu thu thập tài liệu liên quan đến bài học - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp. 5- Định hướng phát triển phẩm chất: -Trung thực; thật thà, chăm chỉ. - Chăm học, có tinh thần tự học B. Ho¹t ®éng d¹y häc: 1. KiÓm tra bµi cò:Lồng vào bài mới. 2. Bµi míi Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t ? ThÕ nµo lµ tuú bót? Tuú bót cã ph¶i lµ v¨n I. C¸c t¸c phÈm : b¶n biÓu c¶m kh«ng? 1. Mét thø quµ cña lóa non: Cèm – ? Qua bµi v¨n Cèm em hiÓu biÕt nh÷ng gi¸ Th¹ch Lam trÞ s©u s¾c nµo vÒ cèm? - Cèm mang nhiÒu vÎ ®Ñp: vÎ ®Ñp cña ? Em h·y nªu nh÷ng nÐt ®Ñp rªng cña bµi
9. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t tuú bót h­¬ng vÞ vµ mµu s¾c ®ång quª, vÎ ®Ñp cña ng­êi chÕ biÕn, cña tôc lÖ nh©n duyªn, cña c¸ch mua vµ th­ëng thøc - Cèm lµ s¶n vËt quý cña d©n téc, cÇn ®- îc n©ng nui vµ gi÷ g×n - Bµi v¨n cã sù kÕt hîp nhiÒu ph­¬ng thøc biÓu ®¹t ttªn nÒn biÓu c¶m - Lêi v¨n mang nhiÒu c¶m nghÜ s©u s¾c ? V¨n b¶n Sµi Gßn t«i yªu ®em l¹i cho em nhng dîc diÔn ®¹t ªm ¸i, nhÑ nhµng gÇn nh÷ng hiÓu biÕt míi mÎ nµo vÒ cuéc sèng nh th¬ vµ con ng­êi Sµi Gßn 2. Sµi Gßn t«i yªu – Minh H¬ng ? theo em ®iÒu g× lµm nªn søc truyÒn c¶m - SG mang vÎ ®Ñp cña mét ®« thØ trÎ cña bµi v¨n nµy? trung hoµ hîp ? Em c¶m nhËn nh÷ng g× s¨c nhÊt vÒ mïa - Ngêi SG cã nhiÒu ®øc tÝnh tèt ®Ñp nh xu©n ®Êt B¾c tõ v¨n b¶n Mïa xu©n cña t«i? hån nhiªn, trung thùc lÔ ®é tù tin. - Mïa xu©n cã ma phïn , chim Ðn, søc - §ã lµ m¶nh ®Êt ®¸ng ®Ó chóng ta yªu sèng mu«n loµi trçi dËy, gia ®×nh sum häp, mÕn t×nh ng­êi r¹o rùc - Sù am hiÓu SG nhÊt lµ t×nh c¶m ch©n ? Qua bµi v¨n em hiÎu thªm t×nh c¶m cao thµnh nång hËu cña t¸c gi¶ lµm nªn søc quý nµo cña nhµ v¨n dµnh cho mïa xu©n truyÒn c¶m cña bµi v¨n ®Êt B¾c 3. Mïa xu©n cña t«i – Vò B»ng ? Em häc tËp ®­îc g× vÒ nghÖ thuËt biÓu III- Bµi tËp 1: c¶m tuú bµi tuú bót C¶m nhËn vÒ bµi " Mét thø quµ lóa - C¶m xóc m·nh liªt, lêi v¨n giµu h×nh ¶nh non Cèm" cña Th¹ch Lam. nhÞp ®iÖu Gîi ý: + Th¹ch Lam lµ thµnh viªn cña Tù lùc v¨n ®oµn mét tæ chøc v¨n ho¸ lín «ng b¾t ®Çu viÕt chuyÖn tõ rÊt sím thµnh c«ng ë thÓ chuyÖn ng¾n vµ cã tµi miªu t¶ t©m tr¹ng lêi v¨n gîi c¶m giµu chÊt th¬. TËp bót ký " Hµ Néi 36 phè phêng" lµ t¸c phÈm xuÊt s¾c vµ ®éc ®¸o viÕt vÒ v¨n ho¸ Èm thùc ViÖt Nam mét nÐt ®Ñp cña Hµ Néi " Ngµn n¨m v¹n vËt" ®îc t¸c gi¶ viÕt víi tÊt c¶ tÊm lßng tr©n träng thµnh kÝnh, thiªng liªng. + §o¹n 1: thÓ hiÖn tµi quan s¸t tinh tÕ mét sù c¶m nhËn tµi hoa, mét c¸ch viÕt nhÑ nhµng, ®Çy chÊt th¬ h¬ng vÞ cèm lµ sù nhuÇn thÊm c¸c h¬ng th¬m cña l¸ sen trªn hå do c¬n giã mïa h¹ ®em l¹i . Lµ " C¸c mïi th¬m m¸t" cña b«ng lóa nh thÕ nµo........ + Nguyªn liÖu lµm ra cèm lµ " c¸c chÊt quý
10. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t trong s¹ch cña trêi:" ®îc h×nh thµnh méth c¸ch linh diÖu lóc ®Çu " Mét giät s÷a tr¾ng th¬m ph¶ng phÊt h­¬ng vÞ ngµn hoa cá" sau ®îc n¾ng thu lµm cho " Giät s÷a dÇn dÇn ®äng l¹i" Tr¸i tim cña t¸c gi¶ nh­ ®ang rung ®éng tríc mµu xanh vµ h¬ng th¬m dÞu ngät cña b«ng lóa nÕp non trªn c¸nh ®ång quª. + §o¹n 2: nhµ v¨n tiÕp tôc c¶m nhËn ®¸nh gi¸ miªu t¶ nh÷ng nÐt ®Ñp cña cèm «ng gäi cèm lµ " Quµ riªng biÖt" thøc d©ng cña nh÷ng c¸nh ®ång cèm mang h­¬ng vÞ tÊt c¶ c¸i méc m¹c gi¶n dÞ vµ thanh khiÕt cña ®ång quª néi cá An Nam cèm lµm quµ siªu tÕt víi sù v¬ng vÝt cña t¬ hång nhµ v¨n dïng bao lêi hay ý ®Ñp so s¸nh miªu t¶ cÆp b¹n bÌ " Tèt ®«i" " NÕu con lßng d¹ ®æi thay Cèm nµy lÖ mèi hång nµy long tai. + T×nh duyªn bÒn ®Ñp cña løa ®«i nh " Hång cèm tèt ®«i" s¾c mµu h¬ng vÞ cña hång Cèm lµ sù hoµ híp tuyÖt vêi mµu xanh t¬i......... bÒn l©u" + C¸ch so s¸nh cña t¸c gi¶ kh«ng chØ s¾c s¶o tµi hoa mµ cßn thÓ hiÖn phong c¸ch Èm thùc sµnh ®iÖu. Bµi tËp 2: " Sµi Gßn vÉn trÎ t«i th× ®¬ng + §o¹n 3: Nhµ v¨n võa tiÕp tôc ca ngîi vÎ giµ. Bµ tr¨m n¨m so víi n¨m ngµn........gi÷ ®Ñp vµ gi¸ trÞ cña cèm võa nh¾n nhñ mäi ng- g×n c¸i ®« thÞ ngäc ngµ nµy " êi vÒ c¸ch thëng thøc c¸ch ¨n cèm " Cèm " T«i yªu Sµi Gßn da diÕt ......... T«i yªu kh«ng ph¶i...... ngÉm nghÜ" trong n¾ng sím........nhiÒu c©y xanh che + ý tëng vµ c¶m xóc cña t¸c g¶i tËp trung ch¾n. (Sµi Gßn toi yªu - Minh H¬ng) chñ yÕu ë côm tõ " ¨n cèm ¨n tõng chót Ýt 1. Hai ®o¹n chÝnh viÕt theo ph¬ng thøc thong th¶ vµ ngÉm nghÜ " v× cèm chøa trong biÓu ®¹t chÝnh nµo? nã sù tinh tuý cña h¬ng sen mang theo mïi A. Tù sù ngan ng¸c cña hoa sen cña ®µm n­íc vµ ®­- B. Miªu t¶. îc chµo mêi bëi c« g¸i lµng vßng víi ®«i tay mÒm m¹i ........ C. BiÓu c¶m. T¸c gi¶ viÕt rÊt gîi c¶m ®Ó nãi lªn 2. T¸c gi¶ ®· giíi thiÖu Sµi Gßn b»ng c¸ch mèi quan hÖ tù nhiªn gi÷a l¸ sen + cèm tùa nµo? C¸i hay cña c¸ch giíi thiÖu Êy. ngêi nh 2 linh hån n­¬ng tùa vµo nhau lµm t«n viÕt ®· béc lé t×nh yªu cña m×nh víi Sµi lªn h­¬ng s¾c thanh quý c¸i léc cña trêi cho. Gßn nh­ thÕ nµo? Gîi ý: 1. §¸p ¸n C. 2. T¸c gi¶ giíi thiÖu Sµi Gßn mét c¸ch ®éc ®¸o, hay vµ hÊp dÉn. Minh
11. Ho¹t ®éng cña GV vµ HS Néi dung cÇn ®¹t H­¬ng nh©n ho¸ Sµi Gßn nh­ mét con ngêi l¹ lïng kÕt hîp c¸ch so s¸nh vµ diÔn ®¹t theo kiÓu ®èi lËp " Sµi Gßn vÉn trÎ t«i th× ®ư¬ng giµ" . BiÕt t×m ra con sè ®éc ®¸o " Ba tr¨m n¨m so víi ngµn n¨m tuæi cña ®Êt níc" ®Ó kh¼ng ®Þnh c¸i trÎ chung n¨ng ®éng cña Sµi Gßn. Mét h×nh ¶nh so s¸nh ®éc ®¸o mµ hîp lý . Sµi Gßn vÉn trÎ l¹i so s¸nh tiÕp ®Ó giíi thiÖu . Sµi Gßn vÉn trÎ hoµi nh mét c©y t¬ ®¬ng ®é nân nµ " TrÎ hoµi" lµ c¸ch nãi dÔ th¬ng cña Nam bé. Song nã l¹i kÌm theo mét ®iÒu kiÖn ®ã lµ th¸i ®é cña con ngêi biÕt c¸ch tíi tiªu ch¨m bãn tr©n träng gi÷ g×n. H×nh ¶nh Èn dô vÒ Sµi Gßn " §« thÞ ngäc ngµ" thÓ hiÖn t×nh yªu vµ niÒm tù hµo cña nhµ v¨n ®èi víi m¶nh ®Êt m×nh ®ang sèng. + §o¹n v¨n béc lé t×nh yªu víi Sµi Gßn thËt nång nµn, say ®¾m ®©y còng chÝnh lµ ®o¹n v¨n biÓu c¶m kÕt hîp gi÷a biÓu c¶m trùc tiÕp vµ biÓu c¶m gi¸n tiÕp ®iÖp tõ " T«i yªu" lµm râ cho c©u ®Çu tiªn cña ®o¹n " T«i yªu Sµi Gßn da diÕt" yÕu tè tù sù 3. Cñng cè vµ hướng dẫn học ở nhà - N¾m v÷ng néi dung , nghÖ thuËt cña c¸c bµi tuú bót - ChuÈn bÞ néi dung «n tËp bµi sau Ngày dạy: 15/ 4 / 2020 Buổi 3: LuyÖn tËp vÒ v¨n biÓu c¶m A.Môc tiªu: 1. VÒ kiÕn thøc. - Gióp häc sinh cñng cè kiÕn thøc vÒ v¨n biÓu c¶m 2. VÒ kÜ n¨ng. - RÌn luyÖn kü n¨ng biÓu c¶m khi viÕt v¨n biÓu c¶m. 3. VÒ th¸i ®é. - Båi díng t×nh c¶m cho mçi ngêi. 4- Định hướng phát triển năng lực: - Giúp HS phát triển một số năng lực: năng lực tự chủ và tự học, tự nghiên cứu thu thập tài liệu liên quan đến bài học - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp. 5- Định hướng phát triển phẩm chất: -Trung thực; thật thà, chăm chỉ.
12. - Chăm học, có tinh thần tự học B. TiÕn tr×nh giê d¹y: 1. ¤n ®inh tæ chøc 2. KiÓm tra bµi cò. KiÓm tra trong qu¸ tr×nh «n tËp 3. Bµi míi: Chóng ta ®· häc vÒ v¨n biÓu c¶m, ®Ó cñng cè kiÕn thøc vÒ v¨n biÓu c¶m bµi ngµy h«m nay c« cïng c¸c em sÏ ®i t×m hiÓu. Ho¹t ®éng Gv vµ HS KiÕn thøc cÇn ®¹t ? ThÕ nµo lµ v¨n biÓu c¶m? I. LÝ thuyÕt GV: Lµ v¨n b¶n viÕt ra nh»m biÓu ®¹t t×nh c¶m, c¶m xóc, sù ®¸nh gi¸ cña con ng­êi ®èi 1. Kh¸i niÖm v¨n biÓu c¶m. víi thÕ giíi xung quanh vµ khªu gîi lßng Lµ v¨n b¶n viÕt ra nh»m biÓu ®¹t ®ång c¶m víi ng­êi ®äc. t×nh c¶m, c¶m xóc, sù ®¸nh gi¸ cña con - T×nh c¶m trong v¨n b¶n thêng lµ t×nh c¶m ng­êi ®èi víi thÕ giíi xung quanh vµ ®Ñp, thÊm nhuÇn t­ t­ëng nh©n v¨n. khªu gîi lßng ®ång c¶m víi ng­êi ®äc. ? C¸ch thø biÓu c¶m. - Trùc tiÕp nh­ tiÕng kªu, lêi than. -Sö dông c¸c biÖn ph¸p tù sù, miªu t¶ ®Ó khªu gîi t×nh c¶m. ? §Ó biÓu ®¹t t×nh c¶m ng­êi viÕt cã thÓ chän mét h×nh ¶nh cã ý nghÜa Èn dô, t­îng t­ërng nµo? -Lµ mét ®ß vËt, loµi c©y hay mét hiÖn t­îng nµo ®ã ®Ó göi g¾m t×nh c¶m, c¶m xóc, hoÆc biÓu ®¹t b»ng c¸ch thæ lé trùc tiÕp nh÷ng nçi niÒm c¶m xóc trong lßng. ? Mét bµi v¨n biÓu c¶m cã bè côc mÊy phÇn? -3 phÇn. ? yªu cÇu vÒ c¸ch thÓ hiÖn t×nh c¶m trong bµi v¨n biÓu c¶m nh­ thÕ nµo? -T/C trong bµi ph¶i râ rµng, trong s¸ng, ch©n II. LuyÖn tËp thùc, th× bµi v¨n biÓu c¶m míi cã gi¸ trÞ. §o¹n v¨n xu«i biÓu c¶m. 1.S­u tÇm ®o¹n v¨n xu«i biÓu c¶m T«i yªu Sµi Gßn da diÕt... T«i yªu trong n¾ng sím, mét thø n¾ng ngät ngµo, vµo buæi chiÒu léng giã nhí th¬ng, díi nh÷ng c©y ma nhiÖt ®íi bÊt ngê. T«i yªu thêi tiÕt tr¸i chøng víi trêi ®ang ui ui buån b· bçng nhiªn trong v¾t l¹i nh­ thñy tinh. T«i yªu c¶ ®ªm khuya tha thít tiÕng ån. T«i yªu phè ph­êng nµo ®éng, dËp d×u xe cé vµo nh÷ng giê cao ®iÓm...
13. (Sµi Gßn t«i yªu) “ T«i yªu s«ng xanh nói tÝm; t«i yªu ®«i 2.ViÕt ®o¹n v¨n biÓu c¶m l«ng mµy ai nh­ tr¨ng míi in ngÇn còng x©y méng íc m¬, nhng yªu nhÊt mïa xu©n kh«ng ph¶i lµ v× thÕ. Mïa xu©n cña t«i- mïa xu©n B¾c viÖt, mïa xu©n cña Hµ Néi- lµ mïa xu©n cã m­a riªu riªu, giã lµnh l¹nh, cã tiÕng nh¹n kªu trong ®ªm xanh, cã tiÕng trèng chÌo väng l¹i tõ nh÷ng th«n xãm xa xa, cã c©u h¸t huª t×nh cña c« g¸i ®Ñp nh­ th¬ méng... ( Mïa xu©n cña t«i) ViÕt ®o¹n v¨n biÓu c¶m vµ tr×nh bµy tr­íc líp. -Häc sinh viÕt, líp nhËn xÐt -gi¸o viªn ch÷a. 4. Cñng cè. ? ThÕ nµo lµ v¨n biÓu c¶m? ? yªu cÇu c¸ch thÓ hiÖn t×nh c¶m trong v¨n biÓu c¶m? 5. H­íng dÉn häc sinh chuÈn bÞ bµi sau - Häc thuéc bµi, hoµn thiÖn ®o¹n v¨n biÓu c¶m. - ChuÈn bÞ bµi sau . Ngày dạy: 22/4/2020 Buổi 4: ÔN TẬP TỤC NGỮ. I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. VÒ kiÕn thøc. Giúp học sinh: - Hiểu , cảm nhận được những đặc sắc về nội dung nghệ thuật của một số câu tục ngữ. 2. VÒ kÜ n¨ng. - RÌn luyÖn kü n¨ng biÓu c¶m khi viÕt v¨n biÓu c¶m. 3. VÒ th¸i ®é. - Båi d­íng t×nh c¶m cho mçi ng­êi. 4- Định hướng phát triển năng lực: - Giúp HS phát triển một số năng lực: năng lực tự chủ và tự học, tự nghiên cứu thu thập tài liệu liên quan đến bài học - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp. 5- Định hướng phát triển phẩm chất: -Trung thực; thật thà, chăm chỉ. - Chăm học, có tinh thần tự học
14. II. CHUẨN BỊ *Gv: Tham khảo tài liệu ,soạn giáo án * Hs: Ôn tập lại kiến thức đúc kết các vấn đề của đời sống xã hội . Cách sử dụng biện pháp tu từ , hiệp vần trong các câu tục III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP 1. Ổn định 2. Bài cũ: Lång vµo bµi míi 3. Bài mới *Giới thiệu bài *Tiến trình hoạt động A Hình thức : * Khái niệm : - Tục ngữ là những câu nói dân gian thể hiện kinh nghiệm của nhân dân ( tự nhiên,lao động sản xuất,xã hội ) được nhân dân vận dụng vào đời sống , suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày . * Đặc điểm về hình thức - Tục ngữ ngắn gọncó tác dụng dồn nén,thông tin,lời ít ý nhiều;tạo dược ấn tượng mạnh trong việc khẳng định - Tục ngữ thường dùng vần lưng ,gieo vần ở giữ câu làm cho lời nói có nhạc điệu dễ nhớ,dễ thuộc. - Các vế thường đối xứng nhau cả về hình thức và nội dung thể hiện sự sáng tỏ trong cách suy nghĩ và diễn đạt. - Tục ngữ là lơì nói giàu hình ảnh khiến cho lời nói trở nên hấp dẫn,hàm súc và giàu sức thuyết phục. B . Nội dung : 1 . Tục ngữ về thiên nhiên và lao động xã hội . Câu 1 : - tháng năm ( âm lịch )đêm ngắn , ngày dài; tháng mười (âm lịch )đêm dài,ngày ngắn Câu 2 : - đêm nào trời nhiều sao,ngày hôm sau sẽ có nắng,ít sao sẽ mưa. Câu 3 : - khi thấy trên trời có ráng mây màu mỡ gàthì biết sắp có bão. Câu 4 : - vào tháng bảy khi thấy kiến bò lên cao là sắp có bão. Câu 5 : - đất đai rất quí,quí như vàng Câu 6 :
15. - nêu lên lợi ích của các công việc làm ăn,lợi nhiều là cá,vườn,sau đó là ruộng. Câu 7 : - nói lên tầm quan trọng của 4 yếu tố đối với nghề trồng lúa. Câu 8 : - tầm quan trọng của hai yếu tố thời vụ , đất đai. 2 . Tục ngữ về con người và xã hội : a) Nghĩa và giá trị những câu tục ngữ * Câu 1 : - người quí hơn của.khẳng định và coi trọng giá trị con người. - Ứng dụng :phê phán thái độ xem người hơn của,an ủi trường hợp “của đi thay người”,đặt con người lên mọi thứ của cải * Câu 2 : - những gì thuộc hình thúc con người điều thể hiện nhân cách người đó . - Câu tục ngữ nhắc nhở con người phải biếtgiữ gìn răng tóc cho sạch sẽ. - Thể hiện cách nhìn nhận đánh giá con người :hình thức biểu hiện nội dung Câu 3 : - nhắc nhở con người trong đời sống phải học rất nhiều điều,ứng xử một cách lịch sự tế nhị,có văn hóa Câu 4 : - Dù đói vẫn ăn uống sạch sẽ,thơm tho - Dù nghèo khổ thiếu thốn phải sống trong sạch cao quí,không làm tội lỗi xấu xa Câu 5 và 6 : * Không thầy đố mày làm nên”khẳng định vai trò quan trọng công ơn to lớn của thầy,phải biết trọng thầy. _”Học thầy không tày học bạn” học ở bạn là một cách học bổ ích và bạn gần gũi dể trao đổi học tập. Hai câu tưởng chừng mâu thuẫn nhau nhưng thực ra bổ sung ý nghĩa cho nhau .Hai câu khẵng định hai vấn đề khác nhau _ Tục ngữ có nhiều trường hợp tương tự +Máu chảy ruột mềm + Bán anh em xa mua láng giềng gần + Có mình thì giữ + Sẩy đàn tan nghé Câu 7:_ - Khuyên nhủ con người phải biết thương yêu người khác - Tục ngữ là một triết lí,là một bài học về tình cảm
16. Câu 8 : - Khi hưởng thành quả phải nhớ công người gây dựng - Khuyên nhũ con người phải biết ơn người đi trước,biết ơn là tình cảm đẹp thể hiện tư tưởng coi trọng công sức con người Câu 9: - một người không thể làm nên việc lớn,nhiều người họp sức lại thì có thể làm việc cao cả khẳng định sức mạnh đoàn kết 3.Những đặc điểm trong tục ngữ - Câu 1,6,7 diễn đạt bằng hình thức so sánh - Câu 8,9 diễn đạt bằng cách dùng hình ảnh ẩn dụ - Câu 2,3,4,5,8,9 sử dụng từ và câu có nhiều nghĩa . IV . C ủng c ố : * GV củng cố , khái quát cho HS nội dung cơ bản về “Các tác phẩm nghị luận dân gian Việt Nam ” để HS khắc sâu kiến thức đã học . V . Hướng dẫn HS học ở nhà : - Tiếp tục ôn tập. GIÁO ÁN ÔN TẬP TRONG THÒI GIAN NGHỈ DỊCH COVID 19 NGỮ VĂN 8 Ngµy d¹y: 29 /3/2020 Buæi 1. ¤n tËp v¨n b¶n: ( Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng c¶m t¸c, §Ëp ®¸ ë C«n L«n.) A.Môc tiªu cÇn ®¹t 1. VÒ kiÕn thøc. Giúp học sinh: - ¤n tËp l¹i c¸c kiÕn thøc trong bµi Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng C¶m t¸c, §Ëp ®¸ ë C«n l«n. - Kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña c¸c v¨n b¶n. - HiÓu râ t­ t­ëng, t×nh c¶m cña t¸c gi¶ thÓ hiÖn trong v¨n b¶n. 2. VÒ kÜ n¨ng. - RÌn kÜ n¨ng c¶m thô v¨n b¶n th¬. 3. VÒ th¸i ®é. - Båi d­íng t×nh c¶m cho mçi ng­êi. 4- Định hướng phát triển năng lực:
17. - Giúp HS phát triển một số năng lực: năng lực tự chủ và tự học, tự nghiên cứu thu thập tài liệu liên quan đến bài học - Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp. 5- Định hướng phát triển phẩm chất: -Trung thực; thật thà, chăm chỉ. - Chăm học, có tinh thần tự học B. ChuÈn bÞ: GV: C¸c d¹ng bµi tËp HS : ¤n tËp C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc: 1. KiÓm tra: sù chuÈn bÞ cña HS. 2. ¤n tËp Ho¹t ®éng cña GV vµ HS. Néi dung. I. V¨n b¶n: Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng c¶m t¸c. A. KiÕn thøc cÇn n¾m: ? GV cho HS nh¾c l¹i mét sè 1. T¸c gi¶ nÐt vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm? - Phan Béi Ch©u (1867 - 1940), tªn thuë nhá lµ Phan V¨n San, hiÖu Sµo Nam. ¤ng lµ nhµ yªu n­íc, nhµ CM lín nhÊt cña nh©n d©n ta trong vßng 25 n¨m ®Çu thÕ kØ XX. 2, T¸c phÈm: Bµi th¬ Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng C¶m t¸c n»m trong t¸c phÈm “Ngôc trung th­”- 1914 thÓ hiÖn phong th¸i ung dung, ®µng hoµng vµ khÝ ph¸ch kiªn cêng, bÊt khuÊt v­ît lªn trªn c¶nh tï ngôc khèc liÖt cña nhµ chÝ sÜ yªu n­íc Phan B Ch©u. 1) NghÖ thuËt: - Giäng th¬ hµo hïng, biÓu c¶m trùc tiÕp, phÐp ®èi chÆt chÏ, sö dông nhiÒu tõ H¸n ViÖt cæ mµ vÉn vui, ? Nªu néi dung vµ nghÖ dÝ dám, ®iÖp tõ. thuËt cña bµi th¬ ? 2) Néi dung: - ThÓ hiÖn phong th¸i ung dung, ®µng hoµng vµ khÝ ph¸ch kiªn c­êng, bÊt khuÊt v­ît lªn trªn c¶nh tï ngôc khèc liÖt cña nhµ chÝ sÜ yªu n­íc Phan Béi Ch©u. B. Thùc hµnh. 1.T×m hiÓu ®Ò - ThÓ lo¹i: C¶m thô t¸c phÈm v¨n häc - Néi dung cÇn lµm s¸ng tá: phong th¸i ung dung, ®µng hoµng vµ khÝ ph¸ch kiªn c­êng, bÊt khuÊt v­ît lªn trªn c¶nh tï ngôc khèc liÖt cña nhµ chÝ sÜ yªu níc Phan B Ch©u §Ò: Ph©n tÝch bµi th¬ “Vµo - C¸ch lµm: ph©n tÝch c¸c yÕu tè NT lµm s¸ng tá ND.
18. nhµ ngôc Qu¶ng §«ng C¶m LÇn l­ît ph©n tÝch bµi th¬ theo bè côc: ®Ò – thùc – t¸c cña Phan Béi Ch©u luËn – kÕt 2. ViÕt bµi a. Më bµi: PBC (1867-1940) hiÖu lµ Sµo Nam quª ë Nam §µn –NghÖ An. ¤ng lµ nhµ nho yªu n­íc, nhµ c¸ch m¹ng lín nhÊt trong vßng 25 n¨m ®Çu thÕ kû XX víi nhiÒu t¸c phÈm thÓ hiÖn lßng yªu n­íc th­¬ng d©n, kh¸t väng ®éc lËp d©n téc, ý chÝ kiªn ®Þnh bÒn bØ. Bµi th¬ Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng C¶m t¸c n»m trong t¸c phÈm “Ngôc trung th­”- HS dùa vµo kiÕn thøc ®­îc 1914 thÓ hiÖn phong th¸i ung dung, ®µng hoµng vµ t×m hiÓu ®Ó viÕt bµi ®¶m b¶o khÝ ph¸ch kiªn c­êng, bÊt khuÊt v­ît lªn trªn c¶nh tï c¸c ý c¬ b¶n sau ngôc khèc liÖt cña nhµ chÝ sÜ yªu n­íc Phan B Ch©u b. Th©n bµi - §iÖp tõ "vÉn": sang träng cña bËc anh hïng kh«ng thay ®æi trong bÊt cø hoµn c¶nh nµo. C¸c tõ ''hµo kiÖt'', ''phong lu'' cho ta h×nh dung vÒ 1 con ng­êi cã tµi, cã chÝ nh­ bËc anh hïng, phong th¸i ung dung, ®µng hoµng. - NhÞp th¬ thay ®æi tõ 4/3=> 3/4 pha chót ®ïa vui hãm hØnh. Nhµ tï lµ n¬i giam h·m, ®¸nh ®Ëp, mÊt tù do mµ ng­êi yªu n­íc coi lµ n¬i t¹m nghØ ch©n trong con ®êng cøu níc. Phan Béi Ch©u ®· biÕn nhµ tï thµnh trêng häc CM quan niÖm sèng vµ ®Êu tranh cña Phan Béi Ch©u vµ cña c¸c nhµ CM nãi chung. Giäng ®iÖu cña 2 c©u nµy võa cøng cái, võa mÒm m¹i diÔn t¶ néi t©m c©n b»ng, b×nh th¶n kh«ng hÒ c¨ng th¼ng hoÆc u uÊt cho dï c¶nh ngé tï ngôc lµ bÊt b×nh thêng. Hai c©u th¬ kh«ng chØ thÓ hiÖn t­ thÕ, tinh thÇn, ý chÝ cña ngêi anh hïng CM trong nh÷ng ngµy ®Çu ë tï mµ cßn thÓ hiÖn quan niÖm cña «ng vÒ cuéc ®êi vµ sù nghiÖp. - Hai c©u th¬ thùc giäng ®iÖu trÇm h¼n xuèng, thèng thiÕt ®Ó béc b¹ch t©m sù: kh¸ch kh«ng nhµ vµ ng­êi cã téi. T¸c gi¶ tù nhËn m×nh lµ ng­êi tù do, ®i gi÷a thÕ gian. ¤ng ®· tõng ®i kh¾p 4 ph­¬ng trêi kh«ng mét m¸i Êm gia ®×nh l¹i thêng xuyªn bÞ kÎ thï s¨n ®uæi, tõng bÞ trôc xuÊt khái NhËt, sèng kh«ng hîp ph¸p ë Trung Quèc, bÞ thùc d©n Ph¸p kÕt ¸n tö h×nh v¾ng mÆt «ng lµ kÎ cã téi v× yªu n­íc ®èi víi thùc d©n Ph¸p. KÓ kh«ng ph¶i ®Ó than th©n bëi «ng ®· coi th­êng hiÓm nguy vµ tù nguyÖn g¾n cuéc ®êi cña m×nh víi sù tån vong cña ®Êt n­íc '' Non s«ng ®· chÕt sèng thªm nhôc'' nçi ®au ®ín cña ng­êi anh hïng ®Çy khÝ ph¸ch. §iÒu ®ã cho ta hiÓu thªm tinh thÇn kh«ng khuÊt phôc, tin m×nh lµ ngêi yªu n­íc ch©n chÝnh, l¹c quan kiªn c­êng, chÊp nhËn
19. nguy nan trªn ®­êng tranh ®Êu. - Hai c©u th¬ luËn thÓ hiÖn khÈu khÝ hµo hïng s¶ng kho¸i , dï ë t×nh tr¹ng bi kÞch vÉn theo ®uæi sù nghiÖp cøu n­íc, cøu ®êi, c­êi ng¹o nghÔ tríc mäi thñ ®o¹n cña kÎ thï. Lèi nãi khoa tr¬ng quen thuéc, NT ®èi c¶ ý vµ thanh, c©u th¬ kÕt tinh cao ®é CX l·ng m¹n hµo hïng cña t¸c gi¶ gîi t¶ khÝ ph¸ch hiªn ngang, kh«ng khuÊt phôc cña ngêi yªu n­íc PBC - Hai c©u th¬ kÕt thÓ hiÖn tinh thÇn cña ng­êi chiÕn sÜ CM trong tï: cßn sèng, cßn ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc thÓ hiÖn quan niÖm sèng cña nhµ yªu n- íc, ý chÝ gang thÐp, tin tëng vµo sù nghiÖp chÝnh nghÜa cña m×nh, bÊt chÊp thö th¸ch gian nan. §iÖp tõ ''cßn'' ë gi÷a c©u th¬ buéc ng­êi ®äc ph¶i ng¾t nhÞp 1 c¸ch m¹nh mÏ lêi nãi dâng d¹c, døt kho¸t, t¨ng ý kh¼ng ®Þnh cho c©u th¬ kh¼ng ®Þnh t thÕ hiªn ngang, ý chÝ s¾t ®¸, tin tëng vµo sù nghiÖp ®Êu tranh gi¶i phãng d©n téc cña t¸c gi¶. c. KÕt bµi: Giäng th¬ hµo hïng, biÓu c¶m trùc tiÕp, phÐp ®èi chÆt chÏ, sö dông nhiÒu tõ H¸n ViÖt cæ mµ vÉn vui, dÝ dám, bµi th¬ thÓ hiÖn phong th¸i ung dung, ®µng hoµng vµ khÝ ph¸ch kiªn cêng, bÊt khuÊt vît lªn trªn c¶nh tï ngôc khèc liÖt cña nhµ chÝ sÜ yªu níc Phan B Ch©u 3. §äc vµ ch÷a bµi II. §Ëp ®¸ ë C«n L«n. 1.T×m hiÓu ®Ò - ThÓ lo¹i: Ph©n tÝch nh©n vËt - ND: BËc anh hïng khi sa c¬ lì bíc r¬i vµo vßng tï ngôc nhng ë hä cã khÝ ph¸ch ngang tµng lÉm liÖt ngay c¶ trong thö th¸ch gian lao ®e do¹ tÝnh m¹ng, ý chÝ kiªn trung, niÒm tin son s¾t vµo sù nghiÖp cña m×nh. - C¸ch lµm: ph©n tÝch c¸c yÕu tè NT lµm s¸ng tá ND. LÇn lît ph©n tÝch bµi th¬ theo bè côc: ®Ò – thùc – luËn – kÕt 2. ViÕt bµi GV gäi mét sè HS ®äc bµi vµ a. Më bµi cïng nhËn xÐt, ch÷a bµi hoµn chØnh Ngµy ®Çu tiªn Phan Ch©u Trinh ®· nÐm 1 m¶nh giÊy vµo kh¸m ®Ó an ñi, ®éng viªn c¸c b¹n tï :'' §©y lµ tr­êng häc tù nhiªn. Mïi cay ®¾ng trong Êy, lµm trai trong thÕ kØ XX nµy kh«ng thÓ kh«ng nÕm cho §Ò bµi: H×nh ¶nh ng­êi anh biÕt. ''ë C«n §¶o ng­êi tï ph¶i lµm c«ng viÖc khæ sai hïng cøu n­íc trong bµi th¬ ®Ëp ®¸. Bµi th¬ “§Ëp ®¸ ë C«n L«n ®­îc kh¬i nguån “§Ëp ®¸ ë C«n L«n cña
20. Phan Ch©u Trinh? tõ c¶m høng ®ã. b. Th©n bµi - Bèn c©u th¬ ®Çu diÔn t¶ thÕ ®øng cña con ngêi trong ®Êt trêi, biÓn réng non cao, ®éi trêi ®¹p ®Êt, t­ thÕ hiªn ngang sõng s÷ng to¸t lªn vÎ ®Ñp hïng tr¸ng quan niÖm lµm trai cña nhµ th¬ hiªn ngang, ®µng hoµng trªn ®Êt C«n L«n - Ng­êi tï dïng bóa khai th¸c ®¸ rÊt cùc khæ. NghÖ thuËt ®èi, bót ph¸p khoa tr­¬ng, ®éng tõ m¹nh, nhÞp HS dùa vµo kiÕn thøc ®­îc th¬ m¹nh diÔn t¶ hµnh ®éng qu¶ quyÕt, m¹nh mÏ phi t×m hiÓu ®Ó viÕt bµi ®¶m b¶o th­êng víi søc m¹nh ghª ghím h×nh ¶nh mét con c¸c ý c¬ b¶n sau ng­êi phi phµm, 1 anh hïng thÇn tho¹i ®ang thùc hiÖn mét sø m¹ng thiªng liªng khai s«ng ph¸ nói, v¹t ®åi, chuyÓn ®¸ vang ®éng c¶ ®Êt C«n L«n - Tõ c«ng viÖc ®Ëp ®¸ 4 c©u th¬ ®Çu ®· dùng lªn mét bøc t­îng ®µi uy nghi vÒ nh÷ng tï nh©n C«n §¶o, nh÷ng anh hïng cøu n­íc trong chèn ®Þa ngôc trÇn gian víi khÝ ph¸ch hiªn ngang lÉm liÖt trong ®Êt trêi. Giäng th¬ hïng tr¸ng,khÈu khÝ ngang tµng ng¹o nghÔ gîi h×nh ¶nh mét ng­êi anh hïng víi mét khÝ ph¸ch hiªn ngang, lÉm liÖt sõng s÷ng trong ®Êt trêi,trong tï ngôc xiÒng xÝch kh«ng hÒ chót sî h·i, coi th­êng mäi thö th¸ch gian nan, d¸m ®­¬ng ®Çu vît lªn chiÕn th¾ng hoµn c¶nh biÕn lao ®éng c­ìng bøc nÆng nhäc thµnh mét cuéc chinh phôc thiªn nhiªn dòng m·nh cña con n­gêi cã søc m¹nh thÇn k× nh­ dòng sÜ thÇn tho¹i. 4c©u th¬ to¸t lªn mét vÎ ®Ñp cao c¶, hïng tr¸ng - Bèn c©u th¬ cuèi giäng ®iÖu trë sang béc b¹ch béc lé c¶m xóc - t¹o ra sù s©u l¾ng cña c¶m xóc cña t©m hån. H/a ®èi lËp, Èn dô: “ th©n sµnh sái, d¹ s¾t son”, th¸ng ngµy: biÓu t­îng cho sù thö th¸ch kÐo dµi,- th©n sµnh sái: gan gãc , bÊt chÊp gian nguy,- ma n¾ng: biÓu t­îng cho gian khæ,- d¹ s¾t son: trung thµnh. Cµng khã kh¨n cµng bÒn chÝ, son s¾t mét lßng, bÊt chÊp gian nguy, trung thµnh víi ý tëng yªu níc Muèn xøng danh anh hïng, ®Ó hoµn thµnh sù nghiÖp cøu n­íc vÜ ®¹i ph¶i bÒn gan v÷ng chÝ, cã tÊm lßng son s¾t, v÷ng tin s¾t ®¸. TÊt c¶ nh÷ng khã kh¨n trªn kia chØ lµ sù thö th¸ch rÌn luyÖn tinh thÇn.T/g muèn kh¼ng ®Þnh dï gian khæ hiÓm nguy vÉn bÒn gan v÷ng chÝ ®ã lµ tÊm lßng s¾t son cña ng­êi chiÕn sü cm kh«ng g× lay chuyÓn næi - Giäng ®iÖu cøng cái, ngang tµng, s¶ng kho¸i hµo hïng h×nh ¶nh mang tÝnh biÓu t­îng gîi t¶ nô cêi ng¹o nghÔ, nô c­êi cña kÎ chiÕn th¾ng mµ kh«ng nhµ tï nµo khuÊt phôc næi.